Vredenburg (Ghana)

Fort Vredenburg is een gedeeltelijk bewaard gebleven 17e-eeuws fort langs de Goudkust in Ghana.

Het fort is tussen 1688 en 1689 door Nederlanders ongeveer 15 kilometer ten westen van Elmina gebouwd in het kader van de West-Indische Compagnie (WIC). Vredenburg stond op een van de oevers van de Komenda (Hua) en op de andere oever lag het Engelse fort Komenda. Het Nederlandse fort maakte deel uit van een serie soortgelijke verdedigingswerken aan de Ghanese kust die onder meer fungeerde als een spil in de goud- en slavenhandel.

Vredenburg was gebouwd in steen en voorzien van bastions. WIC-officier Willem Bosman beschreef het rond 1700 als een redelijk groot fort dat gebouwd was door de heer Sweerts waarbij het plaats kon bieden aan 32 kanonnen en 60 man kon huisvesten. Volgens Bosman was verder onder andere het fort in 1695 tijdens zijn gezag aangevallen door zwarten en vielen er meerdere doden tijdens het conflict.

Fort Vredenburg speelde een belangrijke rol in wat wel de Komenda Wars wordt genoemd, een langdurig conflict tussen de WIC en verscheidene Afrikaanse partijen tezamen met de Britten. Het conflict maakte deel uit van de Engels-Nederlandse oorlogen. Rond 1871 is Vredenburg met overig Nederlands bezit aan de Goudkust overgedragen aan de Britten in ruil voor de Britse kolonie te Sumatra. De Britten zaten in het huidige Ghana in oorlogen met de Ashanti en koloniseerden na de ruil het gehele land. Op Sumatra ontstond met de Nederlanders na de ruil de Atjeh-oorlog.

Vandaag de dag rest van het fort Vredenburg nog een ruïne. Op en rond deze locatie bevindt zich het dorp Komenda waarin op het dorpsplein het Company's Monument Dutch Komenda is opgericht dat gerelateerd is aan het fort. Vredenburg staat samen met diverse andere soortgelijke verdedigingswerken in Ghana op de Werelderfgoedlijst.

Tekst overgenomen uit “Vredenburg (Ghana)” op Wikipedia, CC BY-SA 4.0.

Meer uit de Engelstalige Wikipedia

Fort Vredenburgh werd in 1682 gebouwd op de linkeroever van de rivier de Komenda (Nederlands: Komenda). Op dezelfde plaats hadden de Nederlanders rond 1600 al een handelspost gevestigd, die echter al snel weer werd verlaten.

Vanaf halverwege de 17e eeuw was de staat Komenda (onderdeel van het koninkrijk Eguafo) toneel van hevige concurrentie tussen Engelse, Nederlandse, Deense, Brandenburgse en Franse handelaren. Deze concurrentie tussen Europese mogendheden werd nog versterkt door de concurrentie tussen Afrikaanse staten in de regio, die wisselende bondgenootschappen sloten met de verschillende Europese mogendheden.

De Nederlanders exploiteerden af en toe een handelspost in Komenda, die zij in 1682 uitbreidden tot een fort. Toch konden zij niet verhinderen dat Jean-Baptiste du Casse in 1687 in Komenda een Franse handelspost vestigde. Du Casse onderhield vriendschappelijke betrekkingen met de machtige plaatselijke handelaar John Cabess, maar zijn handelspost werd ongeveer een maand na de stichting verwoest door Elmina en de Eguafo-bondgenoten van de Nederlanders. In 1689 breidden de Nederlanders Fort Vredenburgh verder uit, maar zagen zij hun invloed sterk afnemen omdat zij Cabess hadden gekrenkt door de Fransen te verdrijven.

Rond de eeuwwisseling naar de 18e eeuw was Komenda het toneel van meerdere Komenda-oorlogen, waarbij de Nederlanders en de Engelsen met hun respectieve plaatselijke bondgenoten betrokken waren. In 1694 bouwden de Engelsen, met hulp van John Cabess, binnen bereik van Fort Vredenburgh een fort (Fort Komenda) op de rechteroever van de rivier de Komenda (Engels: Komenda).

De rivaliteit die bleek uit forten die binnen elkaars bereik werden gebouwd, was evenzeer een rivaliteit binnen de staat Eguafo als tussen de Europese mogendheden. Ten tijde van de Komenda-oorlogen waren Groot-Brittannië en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden namelijk in personele unie verenigd, beide staten geleid door Willem III van Oranje.

Machinaal vertaald uit “Fort Vredenburgh” op de Engelstalige Wikipedia, CC BY-SA 4.0.

Vredenburg (Ghana) staat op plaats 4.927 van 8.134 in de bekendheidsranglijst van deze atlas en op plaats 23 van de 34 die de atlas in Ghana in kaart brengt. Gebouwd in 1682, en daarmee ouder dan 24% van de gedateerde bouwwerken in de atlas — een van de 626 bouwwerken in de atlas die uit de 17e eeuw stammen. Binnen 25 km staan nog 6 andere bouwwerken uit de atlas. De dichtstbijzijnde dagtripgids is Cape Coast, 26 km verderop. Zie hoe dat zich verhoudt in de kastelenstatistiek.

Bekijk op de interactieve kastelenkaart →

Lees het volledige verhaal op Wikipedia ↗