Kasteel Vredenburg

De Vredenburg (ook Vredeborch genoemd) was een 16e-eeuws kasteel in de stad Utrecht. Restanten van het kasteel waren nog zichtbaar op de plaats waar het Muziekcentrum Vredenburg stond. Er bevinden zich, sinds het gereedkomen van het Nieuwe Hoog Catharijne, resten van het kasteel Vredenburg op de volgende plekken: in de parkeergarage P5 onder het Entreegebouw, in de Catharijnesingel onder de Stadskamer van Hoog Catharijne en bij de ingang van de fietsenstalling onder het gebouw de Vredenburg. Het huidige plein Vredenburg ontleent zijn naam aan de voormalige burcht.

Tekst overgenomen uit “Kasteel Vredenburg” op Wikipedia, CC BY-SA 4.0.

Meer uit de Engelstalige Wikipedia

In 1528 annexeerde het Heilige Roomse Rijk het bisdom Utrecht, en keizer Karel V beval onmiddellijk de bouw van een kasteel in Utrecht, niet alleen om het gebied te beschermen tegen een inval van de hertog van Gelre, maar ook om de controle te behouden over de weerbarstige bevolking van de stad. De bouw begon in 1529 en werd in 1532 voltooid.

Op 8 november 1576 bekrachtigden de Staten-Generaal van de Zeventien Provinciën een overeenkomst, bekend als de Pacificatie van Gent, om Spaanse bezettingssoldaten te verwijderen. Als reactie hierop maakte het Spaanse garnizoen van het kasteel zich klaar om door de Nederlandse opstandelingen belegerd te worden, waarbij het de kanonnen van het kasteel op de stad zelf richtte.

In december was het beleg begonnen en braken gevechten uit tussen de Spanjaarden en de Nederlanders. Het garnizoen verliet het kasteel echter op 11 februari 1577, na onderhandelingen tussen garnizoenscommandant Francesco Fernando d'Avila en Maximilien de Hénin-Liétard, graaf van Bossu, die als tijdelijke Nederlandse stadhouder optrad. De ontruiming maakte deel uit van een algemene terugtrekking waarover de nieuwe gouverneur-generaal Don Juan één dag later, op 12 februari, had ingestemd.

De burgers van Utrecht eisten dat het kasteel werd afgebroken om te voorkomen dat de Spanjaarden of andere buitenlandse mogendheden de stad in de toekomst opnieuw zouden overheersen. Het stadsbestuur verzette zich echter tegen de sloop, om de keizer niet te beledigen. Op 2 mei nam de bevolking de zaak in eigen handen. Volgens de legende bestormde een groep plaatselijke vrouwen, geleid door Trijn van Leemput, het kasteel, en gaf Trijn het teken voor de vernietiging van het kasteel door de eerste stenen uit de kasteelmuren te verwijderen. Ondanks twijfels over de historische juistheid van dit verhaal werd in 1955 een standbeeld van Trijn van Leemput opgericht op de Zandbrug in Utrecht.

De sloop van het kasteel duurde tot 1581. De twee westelijke torens bleven staan, omdat ze deel uitmaakten van de buitenste stadsmuren. Ze werden echter in de daaropvolgende eeuwen ook stuk voor stuk afgebroken; in 1919 waren ze volledig verdwenen.

Machinaal vertaald uit “Vredenburg Castle” op de Engelstalige Wikipedia, CC BY-SA 4.0.

Kasteel Vredenburg staat op plaats 5.572 van 8.134 in de bekendheidsranglijst van deze atlas en op plaats 70 van de 201 die de atlas in Nederland in kaart brengt. Gebouwd in 1529, en daarmee ouder dan 43% van de gedateerde bouwwerken in de atlas — een van de 755 bouwwerken in de atlas die uit de 16e eeuw stammen. Binnen 25 km staan nog 27 andere bouwwerken uit de atlas. De dichtstbijzijnde dagtripgids is Utrecht, 1 km verderop. Zie hoe dat zich verhoudt in de kastelenstatistiek.

Bekijk op de interactieve kastelenkaart →

Lees het volledige verhaal op Wikipedia ↗