Zamek książąt mazowieckich w Płocku

Zamek książąt mazowieckich w Płocku – wzniesiony na początku XIV wieku przez Bolesława II mazowieckiego i rozbudowany przez Kazimierza Wielkiego. Do 1495 roku siedziba książąt mazowieckich, następnie przebudowany przez zakon benedyktynów.

W drugiej połowie XVI wieku zamek królewski położony w powiecie płockim województwa płockiego.

Badania archeologiczne na Wzgórzu Tumskim w Płocku potwierdzają obecność osadnictwa pod koniec X wieku. Za lokalizacją grodu w tym miejscu przemawiało dogodne usytuowanie na skrzyżowaniu szlaków handlowych, również ukształtowanie i znaczne wypiętrzenie skarpy wiślanej (ponad 40 m nad lustro wody). Gród miał umocnienia drewniano-ziemne a wały miały konstrukcję skrzyniowo-przekładkową, a jego wzrost znaczenia przypuszczalnie doprowadził do upadku grodu w Proboszczewicach. Rozbudowa grodu miała miejsce pod koniec XI wieku za panowania Władysława Hermana, gdy powstała na jego terenie romańska katedra. W 1 połowie XII wieku zastąpiła ją katedra zbudowana przez biskupa Aleksandra z Malonne. Przed fasadą katedry istniała także zbudowana w końcu XI lub w XII wieku kamienna rotunda z absydą. Po zniszczeniu grodu przez Litwinów w 1262 roku, odbudował go Bolesław Pobożny.

W 2 połowie XIII wieku Bolesław Pobożny lub Bolesław II mazowiecki zbudował na terenie drewniano-ziemnego grodu kamienną wieżę-donżon, której pozostałości znajdują się pod Wieżą Zegarową (dawniej kamienna wieża była błędnie uznawana za relikt zabudowy z czasów Władysława Hermana). Nie jest wykluczone, że już w czasach Bolesława II (zm. 1313) zbudowano Wieżę Szlachecką i Wieżę Zegarową i łączący je mur. W lipcu 1327 roku miasto i być może zamek zajął Władysław Łokietek, a w 1329 roku przed wojskami czeskimi i krzyżackimi bronił się w zamku książę Wacław. W XIV wieku król Kazimierz Wielki wzmocnił zamek budując dwa pierścienie ceglanych murów obronnych, dostosowanych kształtem do nieregularnego wzgórza.

Po rozbudowie zamek w Płocku był Ważniejsza część zamku – reprezentacyjna – określana była jako castrum. W obrębie murów znajdował się dom mieszkalny władcy, jednak do tej pory nie odkryto jego pozostałości. Wieża Szlachecka (nazywana początkowo Wielką lub Wysoką), przez którą prowadziła po moście zwodzonym brama do zamku, pierwotnie była wyższa, ale została obniżona w 1796 roku. W wieży tej mieściło się też więzienie.

Tekst pochodzi z artykułu „Zamek książąt mazowieckich w Płocku” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Zamek książąt mazowieckich w Płocku zajmuje 3925. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 141. wśród 374 obiektów w Polsce. Data powstania — 1194, wcześniejsza niż u 79% datowanych obiektów atlasu — jeden z 564 obiektów atlasu powstałych w XII wieku. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 1244 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 54% obiektów atlasu. Najbliższy przewodnik na jednodniowy wypad to Płock, 1 km stąd. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Polska.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗