Charax

Charax (starogr. Χάραξ, dop.: Χάρακος) to największa rzymska osada wojskowa przebadana wykopaliskowo na Krymie. Znajdowała się na obszarze czterech hektarów na zachodnim grzbiecie Aj-Todoru, blisko dzisiejszej atrakcji turystycznej Jaskółczego Gniazda.

Obóz wojskowy założono za panowania Wespazjana z zamiarem ochrony Chersonezu i innych bosporańskich emporiów handlowych przed Scytami. Pod koniec I wieku n.e. siły rzymskie ewakuowano z półwyspu. Kilka dekad później obóz odbudowała vexillatio Legio I Italica; pod koniec II wieku stacjonował w nim oddział Legio XI Claudia. Rzymianie opuścili obóz w połowie III wieku.

Ruiny obozu odkrył Piotr Köppen w 1837 roku; oszacował długość muru obronnego na 185 sążni (395 metrów). Köppen utożsamił stanowisko z Charaxem (od greckiego słowa oznaczającego „fortyfikację”), jedynym rzymskim obozem odnotowanym na Krymie. Choć nie ma dowodów, że Charax leżał w pobliżu Aj-Todoru, nazwa się przyjęła. Zaintrygowany publikacją Köppena hrabia Szuwałow sfinansował pierwsze (i dość amatorskie) wykopaliska na stanowisku w 1849 roku.

W 1896 roku wznowiono wykopaliska pod nadzorem wielkiego księcia Aleksandra Michajłowicza Romanowa, który wybudował swoją letnią daczę w bezpośrednim sąsiedztwie ruin i latarni morskiej z 1865 roku. Wykopaliska trwały piętnaście lat i przyniosły wielką liczbę rzymskich monet i przedmiotów z brązu. Michaił Rostowcew, który nadzorował wykopaliska z ramienia Uniwersytetu Petersburskiego, zaliczył Charax do „całych miast rzymskich”, a nie jedynie fortów, jak wcześniej sądzono. Muzeum znalezisk archeologicznych otwarto w Charaxie w 1907 roku.

Dalsze badania stanowiska, podjęte przez Władimira Bławatskiego w latach 1931–35, ujawniły pozostałości dwóch publicznych zbiorników wodnych, term i akweduktu. Poza murami znajdowały się także gimnazjon i sanktuarium.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Charax, Crimea” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Charax zajmuje 2897. miejsce na 7044 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 44. wśród 127 obiektów na Ukrainie. Powstał w 200 i jest starszy niż 98% datowanych obiektów atlasu — jeden z 16 obiektów atlasu powstałych w II wieku. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Ukraina.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗