Pałac Rájec nad Svitavou

Pałac Rájec nad Svitavou (czes. Zámek Rájec nad Svitavou, niem. Schloss Raitz) – zabytkowy pałac, znajdujący się w morawskim mieście Rájec-Jestřebí, w dzielnicy Rájec nad Svitavou (dawniej samodzielnej miejscowości). Został uznany narodowym zabytkiem kultury Republiki Czeskiej.

W miejscu dzisiejszego pałacu, na pagórku określanym jako Hradisko, w XIII lub XIV wieku powstała twierdza, którą w XVI wieku przebudowano na renesansowy pałac. Był on wówczas w ręku rodziny Drnovských z Drnovic. Kolejnymi właścicielami był austriacki ród Roggendorf, który uzyskał zyskał obiekt po małżeństwie z dziedziczką majątku Drnovských. Wreszcie w 1763 roku pałac dostał się w ręce rodziny Salm-Reifferscheidt-Raitz, ostatnich prywatnych gospodarzy w Rájcu. Dokonała ona szerokiej rekonstrukcji obiektu w stylu rokokowego klasycyzmu (określanego też jako styl Ludwika XV lub Ludwika XVI).

W 1945 roku pałac skonfiskowało państwo czechosłowackie na podstawie dekretów Beneša, które już cztery lata później udostępniło zwiedzającym parter budynku. Następnie otwierano w nim Museum moravského krasu, które jednak działało krótko. W kolejnych dekadach trwały wieloletnie remonty wnętrz oraz ogrodów we francuskim stylu. Kaplica pałacowa służyła początkowo kościołowi husyckiemu, później jako magazyn i dopiero od 2002 roku, po rekonstrukcji, można ją zwiedzać.

Rodzina Salm-Reifferscheidt-Raitz wystąpiła po upadku komunizmu o zwrot swojego majątku, jednak na razie jej starania nie przyniosły rezultatów, więc pałac nadal pozostaje w rękach państwa.

Tekst pochodzi z artykułu „Pałac Rájec nad Svitavou” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Więcej z angielskiej Wikipedii

Zamek położony jest we wsi Rájec (część miejscowości Rájec-Jestřebí), około 5 kilometrów na północ od Blanska i 22 km na północ od Brna. Rzeka Svitava, od której zamek wziął nazwę, płynie około 600 m na zachód od niego.

Na miejscu obecnego zamku stał niegdyś średniowieczny zamek, najprawdopodobniej zniszczony do końca XIV wieku. W 1570 roku Bernhard Drnovský von Drnovice zbudował na jego miejscu renesansowy zamek, który spłonął w wyniku pożaru w 1746 roku. Ówcześni właściciele przenieśli się do Sloupu i sprzedali posiadłość hrabiemu Antonowi Josefowi von Salm-Reifferscheidt w 1763 roku. W tym samym roku Salm-Reifferscheidt rozpoczął budowę obecnego zamku i ustanowił tu siedzibę linii Salm-Reifferscheidt-Raitz.

Po tym, jak czeski Trybunał Konstytucyjny potwierdził w sierpniu 2005 roku czechosłowackie obywatelstwo Hugona, 5. księcia Salm-Reifferscheidt-Raitz, zmarłego w Rájcu w 1946 roku, uchylając tym samym dekret Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, stworzono podstawę prawną dla rodu Salm-Reifferscheidt-Raitz do ubiegania się o restytucję zamku i związanych z nim 7000 hektarów ziemi.

W duchu stylu Ludwika XVI, w latach 1763–1769 wzniesiono dwupiętrowy budynek z dachem mansardowym oraz dziedzińcem honorowym (niem. Ehrenhof). Plany opracował francuski architekt Isidor Marcellus Amandus Ganneval (Isidore Canevale), działający w Wiedniu. Godną uwagi budowlą gospodarczą jest gołębnik, który powstał w tym samym okresie co pałac i stanowi wczesny przykład stylu neogotyckiego. Na parterze budynku głównego w dużej mierze zachowały się reprezentacyjne sale z ostatniej ćwierci XIX wieku.

W latach 50. XX wieku na pierwszym piętrze pałacu umieszczono kolekcję malarstwa należącą do rodziny Salm, obejmującą przede wszystkim dzieła mistrzów niderlandzkich i flamandzkich. Wśród innych atrakcji zamku i otaczającego go parku krajobrazowego znajdują się liczne dekoracje, w tym niekiedy niemal naturalnej wielkości rzeźby z żeliwa, wykonane na zlecenie księcia, bardzo otwartego na nowoczesną technologię, we własnej fabryce.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Rájec nad Svitavou Castle” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Pałac Rájec nad Svitavou zajmuje 4888. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 141. wśród 203 obiektów w Czechach. Data powstania — ok. 1760, wcześniejsza niż u 16% datowanych obiektów atlasu — jeden z 556 obiektów atlasu powstałych w XVIII wieku. Według Wikidanych w 2022 roku obiekt odwiedziło około 25 000 osób. W promieniu 25 km stoi 5 innych obiektów atlasu. Najbliższy przewodnik na jednodniowy wypad to Brno, 24 km stąd. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Czechy.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗