Zwanenburcht

De Zwanenburcht is een kasteel te Kleef, in Noordrijn-Westfalen, dicht bij de Nederlandse grens, vermoedelijk gebouwd in de 11e eeuw voor de graven van Kleef op een spoorvormige uitloper van een heuvelketen. Het is een van de weinige hoogburchten aan de Nederrijn. De burchtberg was naamgevend voor de later ontstane nederzetting: Kleef betekent klif of klip.

De naam Zwanenburcht verkreeg het kasteel pas in de romantiek van de 19e eeuw. Vroeger werd het gebouw slechts “het slot van Kleef” genoemd. Hoewel men spreekt over een burcht, gaat het sinds een verbouwing in de 17e eeuw bij de Zwanenburcht niet meer om een burchtgebouw maar om een barok slot.

Tekst overgenomen uit “Zwanenburcht” op Wikipedia, CC BY-SA 4.0.

Meer uit de Engelstalige Wikipedia

Het is denkbaar dat er in de Romeinse tijd al een militaire basis lag op deze plek, hoog boven de Rijn, halverwege Xanten en Nijmegen.

Slot Schwanenburg werd voor het eerst vermeld in 1020, in de kloosterannalen. De Zwanentoren stortte op 7 oktober 1439 in. "300 jaar voor Gods geboorte heeft Caesar dit gebouwd", is te lezen op een inscriptie boven de ingang van de Zwanentoren, aangebracht door Adolf I, hertog van Kleef, nadat de toren was herbouwd.

De ridderzaal, gebouwd rond 1170, stond op de plek waar zich vandaag de dag de door lindebomen omgeven parkeerplaats op de voorburcht bevindt. Resten van de rijk versierde zaal zijn opgegraven op de binnenplaats van het kasteel en kunnen daar nog worden bezichtigd.

In 1663 keurde de stadhouder van de Grote Keurvorst, Johan Maurits van Nassau-Siegen, een verbouwing van de Schwanenburg goed in de Hollandse barokstijl, naar ontwerp van architect Pieter Post, en gaf hij opdracht tot de aanleg van uitgestrekte tuinen die de Europese landschapsarchitectuur van de 17e eeuw sterk beïnvloedden. Aanzienlijke delen van zijn oorspronkelijke plan voor Kleef zijn uitgevoerd en tot op heden behouden, waarvan de Forstgarten een bijzonder geliefd voorbeeld is.

Halverwege de 18e eeuw werd het gebouw door instorting en sloop teruggebracht tot de huidige omvang. Sindsdien is de rechterlijke macht in het kasteel gevestigd, en tegenwoordig is het de zetel van het kanton- en arrondissementsgerecht van Kleef. In de Zwanentoren is een klein geologisch museum ondergebracht.

Op 7 oktober 1944 werd Kleve getroffen door een enorm bombardement. Deze aanvallen richtten grote schade aan in de stad. Het bombardement verwoestte het historische centrum van Kleve, met inbegrip van de Zwanentoren. Het kasteel werd tussen 1948 en 1953 herbouwd.

Het oude kasteel heeft een massieve toren, de Schwanenturm (Zwanentoren), 55 m hoog, die in de legende in verband wordt gebracht met de Zwaanridder, vereeuwigd in Richard Wagners Lohengrin.

Lohengrin verschijnt voor het eerst als "Loherangrin", de zoon van Parzival en Condwiramurs, in Wolfram von Eschenbachs Parzival.

Machinaal vertaald uit “Schwanenburg Castle” op de Engelstalige Wikipedia, CC BY-SA 4.0.

De Zwanenburcht staat op plaats 3.028 van 8.134 in de bekendheidsranglijst van deze atlas en op plaats 233 van de 505 die de atlas in Duitsland in kaart brengt. Gebouwd in 1020, en daarmee ouder dan 91% van de gedateerde bouwwerken in de atlas — een van de 325 bouwwerken in de atlas die uit de 11e eeuw stammen. De Wikipedia-artikelen erover werden de afgelopen 60 dagen 3.025 keer geopend, meer dan 76% van de atlas. Binnen 25 km staan nog 15 andere bouwwerken uit de atlas. De dichtstbijzijnde dagtripgids is Arnhem, 27 km verderop. Zie hoe dat zich verhoudt in de kastelenstatistiek.

Bekijk op de interactieve kastelenkaart →

Lees het volledige verhaal op Wikipedia ↗