Vardøhus

Vardøhus (Noors: Vardøhus festning) is een vesting in Vardø in de Noorse provincie Finnmark. De vesting ligt aan het Varangerfjord in het uiterste noordoosten van Noorwegen, vlak bij de Russische grens. Vardøhus is de noordelijkste vesting ter wereld en werd in 1738 aangelegd.

Tot op vandaag wordt Vardøhus gebruikt voor militaire doeleinden, ook al is er anno 2019 maar een klein aantal militairen gelegerd. Vandaag is de vesting vooral een toeristische troef voor Vardø, want er is ook een museum gevestigd.

Tekst overgenomen uit “Vardøhus” op Wikipedia, CC BY-SA 4.0.

Meer uit de Engelstalige Wikipedia

In 1251 klaagde een gezantschap van de Republiek Novgorod bij koning Haakon IV Haakonszoon van Noorwegen over botsingen tussen de Noren en de Kareliërs in het noorden van Finnmark. Een Noors gezantschap werd naar Novgorod gestuurd, waar een verdrag (waarvan het origineel nu verloren is) werd ondertekend om vrede tussen de twee landen te sluiten, inclusief het tot Novgorod behorende schatplichtige gebied Karelië.

De kust van Finnmark was aanvankelijk vooral van belang als bron van pelzen uit de handel met de Kareliërs, maar deze handel liep terug toen de Hanze de pelshandel via haar centrum in Novgorod uitbreidde. Finnmark bleef belangrijk als visgrond; de vis werd als stokvis naar Bergen verscheept en daar met de Hanzekooplieden verhandeld.

De eerste versterking werd in 1306 opgetrokken door Haakon V Magnusson en heette Varghøya. Het is niet bekend hoe lang dit fort bemand bleef, maar in 1307 reisde de aartsbisschop van Trondheim naar Vardøhus om de nieuwe kerk van Vardø in te wijden. De oudst bewaarde akte waarin de grens tussen Noorwegen en Rusland wordt vastgelegd, dateert uit 1326. In 1340 blijkt uit documenten dat de aartsbisschop verdere inspanningen leverde om de omstandigheden daar te verbeteren.

De tweede versterking werd gebouwd in Østervågen (de "Oostbaai") tussen 1450 en 1500. Deze versterking was rechthoekig met twee hoekbastions. Ze komt voor op verschillende kaarten uit de 14e en 15e eeuw.

De kapitein van Vardøhus bezat een aandeel in de visserij. Tijdens een bezoek aan het fort in 1511 schreef Erik Valkendorf: "het land zou niet bewoonbaar zijn voor christenen, ware het niet dat de visvangst zo overvloedig is dat mensen zich er komen vestigen. En deze gedroogde vis, die men 'stokvis' noemt, is zo waardevol en voortreffelijk dat zij naar bijna elk christelijk land wordt uitgevoerd."

In 1583 werden de Noorse rechten op de Arctische Zee formeel erkend door Engeland; de overeenkomst bepaalde dat elk schip dat de Witte Zee in voer, halt moest houden bij Vardøhus om tol te betalen.

Machinaal vertaald uit “Vardøhus Fortress” op de Engelstalige Wikipedia, CC BY-SA 4.0.

Vardøhus staat op plaats 1.546 van 8.134 in de bekendheidsranglijst van deze atlas en op plaats 6 van de 26 die de atlas in Noorwegen in kaart brengt. Gebouwd in 1300, en daarmee ouder dan 63% van de gedateerde bouwwerken in de atlas — een van de 861 bouwwerken in de atlas die uit de 13e eeuw stammen. De Wikipedia-artikelen erover werden de afgelopen 60 dagen 5.023 keer geopend, meer dan 85% van de atlas. Zie hoe dat zich verhoudt in de kastelenstatistiek.

Bekijk op de interactieve kastelenkaart →

Lees het volledige verhaal op Wikipedia ↗