Twierdza Arabacka

Twierdza Arabacka (ros. Арабатская крепость; ukr. Арабатська фортеця) – zbudowana w pierwszej połowie XVII wieku twierdza tatarsko-turecka we wschodniej części Krymu. Nazwa pochodzi od arabskiego słowa الرباط ar-ribat oznaczającego twierdzę polową. Zbudowana została w odległości 2 km od współczesnej miejscowości Kamjanśke (do 1945 roku Ak Manaj) u południowego zakończenia Mierzei Arabackiej blokując wraz z twierdzą Perekop dostęp do półwyspu od północy, a wraz z Twierdzą Jenikale blokowała dostęp do Krymu od wschodu.

Twierdza została wybudowana w kształcie nieregularnym z trzymetrowymi ścianami, pięcioma basztami, dwoma bramami i otoczona fosami. We wnętrzu znajdowały się pomieszczenia dla załogi, magazyny i meczet.

Po raz pierwszy wzmiankowana przez pracującego dla polskiego króla francuskiego kartografa Guillaume Le Vasseur de Beauplana w 1651 roku. W 1668 roku zdobyta przez Kozaków i uszkodzona. W 1737 roku zdobyta przez wojska rosyjskie. Ponownie oblężona przez Rosjan w 1771 roku. Po aneksji Krymu przez Rosję była nadal wykorzystywana militarnie. Po 1853 roku wykorzystywana przez wojska rosyjskie w czasie wojny krymskiej. W 1856 roku Arabat został pozbawiony statusu miasta.

Tekst pochodzi z artykułu „Twierdza Arabacka” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Więcej z angielskiej Wikipedii

Nazwa twierdzy Arabat pochodzi bądź z arabskiego „rabat”, oznaczającego „posterunek wojskowy”, bądź z tureckiego „arabat”, oznaczającego „przedmieście”, i jest źródłem nazwy Mierzei Arabackiej.

Istnieją informacje o fortyfikacji stojącej w tym miejscu w czasach Królestwa Bosporańskiego (istniejącego między V wiekiem p.n.e. a IV wiekiem n.e.).

Turecka inwazja na Krym w 1475 roku przypieczętowała los genueńskich kolonii, prowadząc do zniszczenia genueńskich twierdz na półwyspie. Turcy budowali lub odbudowywali twierdze we wszystkich strategicznie ważnych punktach półwyspu, a ich głównymi twierdzami były Or Qapi w Perekopie, Arabat, Jeni-Kale nad cieśniną Kerczeńską, Gözleve i Kefe.

Twierdzę wzniesiono prawdopodobnie w drugiej połowie XVII wieku przez armię turecką, a po raz pierwszy przedstawiono ją na mapie sporządzonej przez Jacoba von Sandrarta w 1651 roku. Mapa ta oparta była na materiałach zebranych przez francuskiego inżyniera wojskowego i kartografa Guillaume'a Le Vasseura de Beauplana, autora wydanej w 1651 roku książki „Description d'Ukranie”.

Twierdza miała stosunkowo zaawansowany projekt militarny, ośmioboczny kształt, mury z kamienia o grubości 3 metrów, otoczona była ziemnym wałem i fosą. Posiadała pięć wież i dwie bramy. Kilka rzędów strzelnic skierowanych było na wschód, północ i zachód i było przystosowanych do różnych typów artylerii. O ile twierdza była trudna do zdobycia, gdy była właściwie broniona, to jej odległe położenie od Turcji sprawiało, że garnizon był często niedostateczny liczebnie, co pozwoliło wojskom rosyjskim ominąć ją w 1737 roku i zdobyć szturmem w 1771 roku. Wcześniej, w 1667 roku, została splądrowana przez Kozaków zaporoskich.

Po tym, jak Krym stał się częścią Rosji w 1783 roku, twierdza została opuszczona, lecz później odnowiono ją i wykorzystywano podczas wojny krymskiej w latach 1853–1856 do obrony wybrzeża krymskiego. Po wojnie twierdzę ponownie opuszczono, a jej mury służyły mieszkańcom pobliskiej wioski Arabat jako źródło kamienia.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Arabat Fortress” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Twierdza Arabacka zajmuje 1902. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 38. wśród 188 obiektów na Ukrainie. Data powstania — ok. 1700, wcześniejsza niż u 22% datowanych obiektów atlasu — jeden z 626 obiektów atlasu powstałych w XVII wieku. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 1562 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 61% obiektów atlasu. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Ukraina.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗