Devín (zamek)

Devín, Devínsky hrad (dawn. węg. Dévény, dawn. niem. Burg Theben/Thebener Burg) – ruiny średniowiecznego zamku Devín położone na potężnej skale u ujścia rzeki Morawy do Dunaju, w bratysławskiej dzielnicy Devín na Słowacji; oddział Muzeum Miasta Bratysławy.

Miejsce to znane było już w starożytności – znajdował się tu rzymski posterunek graniczny. Pierwsza historyczna wzmianka o samym zamku pochodzi jednak dopiero z IX wieku n.e. Istnieją też pewne spekulacje na temat jego identyfikacji jako Wogastisburg – zamku o nieustalonej lokalizacji, wzmiankowanego w VII stuleciu. Tezę te odrzucają jednak pracujący tam archeolodzy Veronika Plachá i Jana Hlavicová, argumentując to brakiem znalezisk sprzed VIII wieku.

Po upadku państwa wielkomorawskiego zamek często zmieniał właścicieli i był własnością kolejnych rodów magnaterii węgierskiej. W skład dóbr panów na zamku wchodził Devín, Dúbravka, Devínska Nová Ves, Karlova Ves i Rača. W XVI wieku panami była tutaj rodzina Batorych, która przesiedliła na te tereny Chorwatów ze swoich włości zajętych przez Turków.

Najdłużej zamek był w rękach rodziny Pálffy – od XVII wieku do 1932 roku, kiedy został wykupiony przez Słowaków (choć nie zawsze był zamieszkany). Wysadzony w powietrze przez wojska napoleońskie w 1809 roku. W 1836 roku odbyła się wyprawa szturowców na Devín. W 1896 roku na skale z ruinami zamku wzniesiono 33-metrową Kolumnę Arpada dla upamiętnienia tysiąclecia państwa węgierskiego, jednak w 1918 (lub 1920) roku pomnik ten zniszczyły oddziały wojsk czeskich (czechosłowackich), a ocalałe resztki wywieziono na Węgry.

W latach 1939–1945 zamek wraz z okolicą został wcielony do III Rzeszy, gdyż mieszkała tutaj liczna społeczność niemiecka.

Od 1961 roku ruiny dostępne są zwiedzającym, jednak w latach 80. część była zamknięta z powodów politycznych – granica z Austrią przebiega tuż za skałą (wzdłuż Dunaju) i komunistyczne władze bały się, że ktoś może podjąć próbę ucieczki. Istnieją opowieści o kilku udanych ucieczkach lotnią, nie są one jednak potwierdzone.

Na zamku kończy się najdłuższy znakowany szlak turystyczny na terenie Słowacji – Cesta hrdinov SNP (a konkretnie jego część pod nazwą Szlak Generała Štefánika), biegnący tu z Przełęczy Dukielskiej w Beskidzie Niskim.

W ostatnich latach ruiny stały się ważnym punktem uroczystości narodowych ku czci świętych Cyryla i Metodego, odbywających się 5 lipca.

Tekst pochodzi z artykułu „Devín (zamek)” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Devín (zamek) zajmuje 350. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 5. wśród 140 obiektów na Słowacji. Data powstania — ok. 750, wcześniejsza niż u 95% datowanych obiektów atlasu — jeden z 41 obiektów atlasu powstałych w VIII wieku. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 9670 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 92% obiektów atlasu. W promieniu 25 km stoi 23 innych obiektów atlasu. Najbliższy przewodnik na jednodniowy wypad to Bratysława, 10 km stąd. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Słowacja.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗