Pałac Prezydencki w Bratysławie

Pałac Prezydencki w Bratysławie (słow. Prezidentský palác lub Grasalkovičov palác) – pałac wzniesiony w 1760 roku staraniem chorwackiego hrabiego Antona Grasalkovicia, obecnie siedziba prezydenta Republiki Słowackiej w Bratysławie. Znajduje się na placu Hodžovo námestie 2978/1.

Pałac stał pierwotnie na wolnej przestrzeni poza murami okalającymi wówczas miasto. Częścią terenu pałacowego jest rozległy ogród w stylu francuskim. Znajduje się tu pomnik Johanna Nepomuka Hummla, znanego kompozytora urodzonego w Bratysławie. W ogrodzie rosną drzewa zasadzone przez różnych polityków z Europy i świata; jedno z nich posadził prezydent Aleksander Kwaśniewski w 2002 roku. W pałacu koncertował też Joseph Haydn.

W latach 1939–1945 pałac był siedzibą prezydenta I Republiki Słowackiej, później mieścił się tu Dom pionierów i młodzieży im. Klementa Gottwalda (słow. Dom pionierov a mládeže Klementa Gottwalda). Od czasu rozpadu Czechosłowacji ponownie mieści się tu siedziba prezydenta Słowacji.

Tekst pochodzi z artykułu „Pałac Prezydencki w Bratysławie” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Więcej z angielskiej Wikipedii

Budynek ukończono w 1760 roku, według projektu architekta Andreasa Mayerhoffera, dla węgierskiego arystokraty pochodzenia chorwackiego Antala Grassalkovicha, bliskiego przyjaciela Marii Teresy. Antal był wówczas przewodniczącym Węgierskiej Izby Królewskiej (odpowiednik ministra finansów) i jako taki potrzebował mieszkania w stolicy (ponieważ Pressburg — dzisiejsza Bratysława — był stolicą Węgier aż do 1848 roku). Pałac mieści wiele pomieszczeń oraz imponujące schody. Kaplica zdobiona jest freskami Josepha von Pichlera.

Budynek stał się ośrodkiem barokowego życia muzycznego w Pressburgu. Joseph Haydn miał tu prapremiery niektórych ze swoich dzieł. Hrabia Grassalkovich posiadał także własną orkiestrę, a jego „kolega”, książę Esterházy, zwykł „użyczać” mu swego ulubionego dyrygenta, Haydna. Grassalkovich był wasalem Marii Teresy, więc pałac wykorzystywano do różnych balów i przyjęć dworu habsburskiego. Na przykład to Haydn dyrygował orkiestrą, gdy córka Marii Teresy poślubiła Alberta Sasko-Cieszyńskiego, ówczesnego gubernatora Królestwa Węgier (zob. Zamek Bratysławski). Mówi się, że Ľudovít Štúr po raz pierwszy wyznał miłość Adeli Ostrolúckiej podczas balu zorganizowanego przez arcyksięcia Stefana Franciszka Wiktora (Buda, 14 września 1817 – Menton, 19 lutego 1867), syna palatyna Józefa.

Ostatnimi właścicielami pałacu przed końcem Austro-Węgier byli arcyksiążę Fryderyk Cieszyński z żoną Izabelą von Croÿ-Dülmen. Później budynek stał pusty przez lata. Po traktacie w Trianon był ponownie wykorzystywany jako prywatna rezydencja faszystowskiego Jozefa Tisy, przywódcy Republiki Słowackiej, lecz od 1919 roku pałac zajmowało Terytorialne Dowództwo Wojskowe.

W latach 1939–1945 pałac przebudował Emil Belluš i stał się siedzibą prezydenta Pierwszej Republiki Słowackiej (czyli Jozefa Tisy). W okresie komunizmu był najpierw (po 1945 roku) siedzibą Rady Komisarzy (zwanej też Korpusem Pełnomocników), będącej quasi-rządem Słowacji w ramach Czechosłowacji.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Grassalkovich Palace” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Pałac Prezydencki w Bratysławie zajmuje 591. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 8. wśród 140 obiektów na Słowacji. Data powstania — 1765, wcześniejsza niż u 16% datowanych obiektów atlasu — jeden z 556 obiektów atlasu powstałych w XVIII wieku. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 6276 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 88% obiektów atlasu. W promieniu 25 km stoi 23 innych obiektów atlasu. Najbliższy przewodnik na jednodniowy wypad to Bratysława, 1 km stąd. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Słowacja.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗