Litwa · XVI wiek
Ostra Brama (łac. Porta Acialis, lit. Ašmens vartai lub Aušros Vartai, biał. Вострая брама) – brama miejska na Starym Mieście w Wilnie, gotycka, wzniesiona w latach 1503–1514, wraz z przylegającym do niej fragmentem muru obronnego będąca jedyną pozostałością dawnych fortyfikacji miejskich. Religijny symbol Wilna.
Od wewnętrznej strony bramy znajduje się klasycystyczna, wzniesiona w 1829, kaplica Ostrobramska z obrazem Matki Boskiej Ostrobramskiej Królowej Korony Polskiej (Matki Boskiej Miłosierdzia). Stanowi ona zamknięcie ulicy Ostrobramskiej.
Tekst pochodzi z artykułu „Ostra Brama w Wilnie” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.
Więcej z angielskiej Wikipedii
Bramę zbudowano w latach 1503–1514 jako jedną z dziewięciu bram muru miejskiego Wilna. O jej funkcji obronnej świadczą strzelnice wciąż widoczne po zewnętrznej stronie bramy. Znana była jako Brama Miednicka, ponieważ prowadziła do wsi Miedniki na południe od Wilna, a także jako Brama Ostra. Prawdopodobnie zaraz po jej wzniesieniu zawieszono na bramie wizerunek Najświętszej Marii Panny. W pierwszej połowie XVII wieku po stronie południowej umieszczono nowy wizerunek Matki Boskiej, otaczany do dziś szczególną czcią, a po stronie zewnętrznej wystawiono wizerunek Salvatora Mundi. Po obu stronach wizerunku Zbawiciela umieszczono postacie patronów Litwy i Korony — św. Kazimierza i św. Stanisława. Malowane przedstawienia były jeszcze widoczne w pierwszej połowie XIX wieku, lecz później je zatynkowano i zapomniano o nich. Odkrył je na nowo dopiero w 1976 roku konserwator Leszek Krzemiński.
W 1626 roku tuż obok bramy powstał klasztor karmelitów bosych z kościołem św. Teresy. Zakonnicy zaczęli czcić umieszczony w bramie wizerunek i szerzyć jego kult wśród ludu. W 1668 roku uzyskali od miasta zgodę na zbudowanie w bramie drewnianej kaplicy. Budowę ukończono w 1672 roku, kiedy to uroczyście zawieszono ponownie wizerunek.
W 1711 roku kaplica spłonęła, lecz wizerunek uratowano i przeniesiono do kościoła św. Teresy. Zbudowano nową murowaną kaplicę i około lat 1713–1715 przeniesiono tam wizerunek. Skromnie odbudowana kaplica długo pozostawała bez bogatszego wystroju; dopiero w latach 1785–87 wykonano stiukowy ołtarz i zachowaną do dziś dekorację stiukową. Początkowo przyćmiony przez kult wizerunków maryjnych z kościoła św. Michała w Wilnie i z Trok, kult obrazu zyskiwał na popularności przez cały XVIII wiek.
Podczas rozbiórki murów miejskich w latach 1799–1805 wizerunek był już otaczany tak wielką czcią, że brama pozostała jedyną nienaruszoną budowlą.
Tłumaczenie maszynowe artykułu „Gate of Dawn” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.
Ostra Brama w Wilnie zajmuje 323. miejsce na 9079 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 2. wśród 32 obiektów na Litwie. Data powstania — 1503, wcześniejsza niż u 43% datowanych obiektów atlasu — jeden z 891 obiektów atlasu powstałych w XVI wieku. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 12 127 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 95% obiektów atlasu. W promieniu 25 km stoi 16 innych obiektów atlasu. Najbliższy przewodnik na jednodniowy wypad to Wilno, 2 km stąd. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Litwa.
Zobacz na interaktywnej mapie zamków →