Zamek kalmarski

Zamek kalmarski (szw. Kalmar slott) – warownia położona w średniowiecznej części szwedzkiego miasta Kalmar, na samym brzegu Cieśniny Kalmarskiej.

Historia budowy zamku sięga XII wieku, kiedy to wybudowano ufortyfikowaną wieżę obronną i obserwacyjną. W latach 80. XIII wieku król Szwecji Magnus I Birgersson rozbudował fortyfikacje i wieża obserwacyjna stała się częścią zamku. W następnych latach twierdza była wielokrotnie przebudowywana. 20 lipca 1397 roku na zamku zawarto akt Unii kalmarskiej pomiędzy władcami Szwecji, Danii i Norwegii.

Największe zmiany forteca przeszła w XVI wieku, kiedy to królowie z dynastii Wazów (Gustaw I i jego dwaj synowie: Eryk XIV i Jan III) przebudowali średniowieczną warownię w zamek godny siedziby królewskiej. Forteca była wielokrotnie oblegana. W roku 1598 król Polski Zygmunt III Waza zdobył zamek, a następnie, przez rok, wojska polskie (pod wodzą Władysława Bekiesza) broniły twierdzy przed atakami oddziałów Karola Sudermańskiego. Najtrudniejszą bitwą o zamek była ta z roku 1611, kiedy podczas wojny kalmarskiej Szwedzi przegrali walki na otwartym polu, ale obrońcy zamku, choć pozostawieni bez wsparcia, nie poddali się. Wiele krwi przelano także podczas wojny skańskiej, ale był to ostatni tak krwawy konflikt w dziejach zamku.

Ostatnim królem, który rezydował na zamku był Karol XI Wittelsbach (panował w latach 1660–1692). Po opuszczeniu twierdzy przez dwór królewski, zaczęła ona tracić na znaczeniu (podobnie jak całe miasto Kalmar). Zamek od XVII wieku do dzisiaj pozostał w niemal niezmienionym kształcie i jest jedną z najlepiej zachowanych renesansowych twierdz w Szwecji. W latach 1914–1941 zamek został odrestaurowany z wykorzystaniem dawnych metod. W roku 1997 na zamku świętowano sześćsetną rocznicę zawarcia Unii kalmarskiej.

Tekst pochodzi z artykułu „Zamek kalmarski” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Więcej z angielskiej Wikipedii

W XII wieku na cieśninie Kalmarsund wzniesiono okrągłą wieżę obronną i zbudowano port. Pod koniec XIII wieku król Magnus Ladulås kazał wznieść nową twierdzę z murem obronnym, okrągłymi wieżami narożnymi i dwiema kwadratowymi bramami, otaczającymi pierwotną wieżę. Położona blisko miejsca średniowiecznego portu Kalmaru, odgrywała kluczową rolę w historii Szwecji od czasu pierwotnej budowy jako obronna wieża w XII wieku.

Jedno z najważniejszych wydarzeń politycznych w Skandynawii miało miejsce w zamku w Kalmarze w 1397 roku, gdy zawarto unię kalmarską — związek Danii, Norwegii i Szwecji (wraz z Finlandią), zorganizowany przez królową Małgorzatę I Duńską. Podczas szwedzkiego powstania przeciwko Danii w 1520 roku twierdzą dowodziła Anna Eriksdotter (Bielke), która po śmierci swojego małżonka, Johana Månssona Natt och Daga, w połowie powstania przejęła kontrolę nad jego lennami i broniła Kalmaru przed Danią. Twierdzę udoskonalono w XVI wieku pod kierunkiem króla Gustawa I i jego synów, króla Eryka XIV i Jana III, którzy przekształcili średniowieczną twierdzę w zamek godny renesansowego władcy.

Po wstąpieniu na tron król Jan III Szwedzki zainicjował rozległy program przebudowy zamku, rozpoczęty niemal natychmiast po koronacji. W 1574 roku architekt Domenicus Pahr rozpoczął prace remontowe. W ramach projektu wszystkie wieże, poza trzema — południowo-wschodnią, północno-wschodnią i „Kuretornet” — przebudowano tak, by uzyskać jednolitą wysokość, a ich dachy pokryto ołowiem. Ponadto wszystkie okna przekształcono w kwadratowe, a pierwotne poszycie dachowe zastąpiono dachem dwuspadowym pokrytym gliną. Król nakazał także pomalować fasadę na biało, a dach na czerwono. Po ukończeniu zewnętrza zamku w 1587 roku rozpoczęto remont wnętrz, dwa lata po wizycie Jana III w zamku.

Przebudowano kilka pomieszczeń, w tym „Gamla kungamaket” (starą salę tronową), „Rutsalen” (salę szachownicową) i „Grå salen” (szarą salę). „Nya kungamaket” (nowa sala tronowa) została odnowiona i uzyskała obecny wygląd wnętrza, obejmujący elementy dekoracyjne, takie jak 2200 malowanych złotem liści.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Kalmar Castle” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Zamek kalmarski zajmuje 544. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 9. wśród 206 obiektów w Szwecji. Data powstania — ok. 1200, wcześniejsza niż u 77% datowanych obiektów atlasu — jeden z 564 obiektów atlasu powstałych w XII wieku. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 5951 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 87% obiektów atlasu. W promieniu 25 km stoi 6 innych obiektów atlasu. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Szwecja.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗