Kreml zarajski

Kreml zarajski (ros. Зарайский кремль) – kreml założony w pierwszej połowie XVI w. w Zarajsku przez wielkiego księcia moskiewskiego Wasyla III, obecnie zabytek i muzeum.

Budowany na rozkaz księcia Wasyla III w okresie 1528–1531. Zdobyty przez wojska Aleksandra Lisowskiego na początku XVII w., z tej kampanii zachował się na terenie kremla ziemny kurhan usypany nad zwłokami poległych Rosjan. Oprócz tego znajdują się tu dobrze zachowane kamienno-ceglane mury obronne i baszty kremla, a także dwa sobory wzniesione z kamienia: św. Mikołaja z 1681 r. i św. Jana Chrzciciela z 1904 r.. Współcześnie na kremlu działa państwowe muzeum „Zarajski kreml” eksponujące m.in. zbiory malarstwa rosyjskiego, europejskiego, chińskiego i japońskiego oraz kolekcje mebli, porcelany, tkanin. Na obszarze kremla odkryto pozostałości górnopaleolitycznego stanowiska datowanego na 22 tys. lat, skąd pozyskano do miejscowego muzeum liczne artefakty.

Tekst pochodzi z artykułu „Kreml zarajski” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Więcej z angielskiej Wikipedii

Nowogorodok nad Osiotrem (późniejszy Zarajsk) stał się częścią Wielkiego Księstwa Moskiewskiego, gdy Księstwo Riazańskie utraciło niezależność w 1503 roku. Do tego momentu Riazań stanowiła ochronny bufor dla Moskwy przed potencjalnymi atakami koczowniczych Tatarów z południa.

Zaledwie dwa lata po ukończeniu budowy w 1531 roku nowy, kamienny kreml znalazł się pod atakiem Tatarów krymskich. Kolejny atak nastąpił w 1541 roku ze strony sił chana krymskiego Sahiba I Gireja, odparty przez Nazara Glebowa. Dalsze ataki Tatarów krymskich miały miejsce w 1544, 1570, 1573 i 1591 roku.

W XVII wieku rozrastająca się osada w pobliżu twierdzy przyjęła nazwę Zarajsk. W 1608 roku, podczas Wielkiej Smuty, kreml wpadł w ręce polskich najeźdźców pod dowództwem Aleksandra Józefa Lisowskiego, lecz później został wyzwolony przez Dmitrija Pożarskiego. Ostatni atak Tatarów krymskich odnotowano w 1673 roku. Po tym wydarzeniu twierdzę oddano pod opiekę ikony Matki Bożej Kazańskiej.

W 1681 roku car Fiodor III zezwolił na odbudowę katedry św. Mikołaja, mającą zastąpić istniejącą konstrukcję drewnianą, która popadła w ruinę. W XVIII wieku Zarajsk utracił znaczenie strategiczne wraz z otwarciem nowych szlaków handlowych. Na początku XX wieku podjęto decyzję o odbudowie cerkwi Ścięcia Głowy św. Jana Chrzciciela (Церковь Иоанна Предтечи). Niespełna dwadzieścia lat później, wraz z nowym, świeckim reżimem politycznym rządzącym z Moskwy, cały obszar kremla przekształcono w kompleks muzealny w 1918 roku. Podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej miasto znajdowało się blisko linii frontu, lecz Kreml w Zarajsku wyszedł z niej nienaruszony.

W latach 1987–1993 kompleks przeszedł szeroko zakrojone prace renowacyjne, zlecone przez moskiewski Departament ds. Zasobów Kulturowych, lecz prace te pozostały niedokończone po wycofaniu finansowania. W 1998 roku utworzono nowe „Muzeum Kremla w Zarajsku”, zawierające zbiór artefaktów z Rosji, Europy Zachodniej, Chin i Japonii.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Zaraysk Kremlin” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Kreml zarajski zajmuje 2760. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 75. wśród 145 obiektów w Rosji. Data powstania — 1528, wcześniejsza niż u 43% datowanych obiektów atlasu — jeden z 755 obiektów atlasu powstałych w XVI wieku. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 1826 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 64% obiektów atlasu. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Rosja.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗