Kreml tulski

Kreml tulski (ros. Тульский кремль) – kreml założony w pierwszej połowie XVI w. w Tule przez wielkiego księcia moskiewskiego Wasyla III, obecnie zabytek i muzeum.

Powstał na rozkaz księcia Wasyla III w okresie 1507–1520 w pobliżu ówczesnej południowej granicy księstwa moskiewskiego, celem obrony przed najazdami tatarskimi. Zbudowany nad rzeką Upą obejmuje prostokątny obszar o powierzchni 6 ha, otoczony kamienno-ceglanym murem obronnym łącznej długości 1 km, o pierwotnej wysokości prawie 11 m i szerokości do 4 m. W murze jest dziewięć baszt. Na terenie kremla zachowały się sobór Zaśnięcia Matki Bożej wzniesiony w latach 1762–1764, mający wewnątrz cenny zespół fresków, młodszy sobór Objawienia Pańskiego z okresu 1855–1866 i sukiennice z 1837–1841 r. Nie zachowała się natomiast wielka, mierząca 70 m wysokości, dzwonnica soboru Zaśnięcia MB. z lat 70. XVIII w, zniszczona w 1937 r. Odbudowano ją od podstaw w 2015 r. odtwarzając oryginalny wygląd i wielkość. W obrębie kompleksu kremla otwarto w 2012 r. muzeum sztuki ludowej.

Tekst pochodzi z artykułu „Kreml tulski” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Więcej z angielskiej Wikipedii

W 1507 roku Wasyl III wydał rozkaz wzniesienia dębowej twierdzy w Tule na lewym brzegu rzeki Upy. W 1514 roku w drewnianej twierdzy, na wzór Kremla moskiewskiego, Wasyl III polecił wznieść „miasto kamienne”, ukończone w 1520 (1521) roku.

W 1552 roku twierdza była oblegana przez chana krymskiego Devleta I Giraja. W tym czasie car Iwan IV odbywał wyprawę na Kazań. Ludność miejska broniła się do przybycia posiłków z carskiej armii z Kołomny. Na pamiątkę tych wydarzeń na Kremlu tulskim ustawiono kamień węgielny w pobliżu wieży Bramy Iwanowskiej.

W drugiej połowie XVI wieku wokół kamiennego Kremla powstał posad – drewniana twierdza, ponad dziesięciokrotnie większa od kamiennego Kremla. Obszar ten wyznaczał ówczesną granicę Tuły.

W 1605 roku bicie dzwonu poinformowało mieszkańców o przybyciu Fałszywego Dymitra I, a Tuła na dwa tygodnie stała się pseudo-stolicą państwa moskiewskiego. To właśnie na Kremlu bojarowie i szlachta przybywali, by złożyć przysięgę wierności samozwańcowi.

W 1607 roku, podczas wojny chłopskiej, Kreml tulski stał się schronieniem dla Iwana Bolotnikowa. Wraz z wiernymi mu ludźmi utrzymywał kontrolę nad Kremlem przez cztery miesiące.

W 1608 roku na Kremlu tulskim car Wasyl Szujski oblegał przywódców ruchu chłopskiego – Iwana Bolotnikowa i Ilejkę Muromca. Kreml wytrzymał bardzo długie oblężenie, lecz zdobyto go dzięki utworzeniu tamy z worków z ziemią na rzece Upie. Woda z rzeki zalała Kreml, a buntownicy poddali się. Na pamiątkę tych wydarzeń w 1953 roku na Kremlu tulskim wzniesiono obelisk.

W połowie XVII wieku Kreml całkowicie utracił swoje znaczenie.

Po zjednoczeniu lewobrzeżnej Ukrainy z Rosją w połowie XVII wieku Kreml ostatecznie stracił znaczenie, a za czasów Piotra Wielkiego twierdze przestano już uwzględniać w rejestrach.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Tula Kremlin” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Kreml tulski zajmuje 1253. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 49. wśród 145 obiektów w Rosji. Data powstania — 1520, wcześniejsza niż u 44% datowanych obiektów atlasu — jeden z 755 obiektów atlasu powstałych w XVI wieku. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 3693 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 80% obiektów atlasu. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Rosja.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗