Kasteel Karlstein

Kasteel Karlstein (Tsjechisch: hrad Karlštejn) is een veertiende-eeuws gotisch kasteel in Karlštejn in Tsjechië, zo'n 35 kilometer ten zuidwesten van Praag. Het kasteel is gelegen op een driehonderd meter hoge karstheuvel, de Kněží Hora (Nederlands: Priesterberg). Karlstein is vernoemd naar de stichter van het kasteel, Karel IV van het Heilige Roomse Rijk.

Karlstein kwam grotendeels tot stand in de periode 1348–1365. In een van de kapellen bracht de keizer in deze periode verschillende belangrijke relikwieën en kroonjuwelen onder. Karlstein doorstond in 1422 een beleg van de Hussieten en in de zestiende eeuw werd het deels herbouwd in renaissancestijl. In de negentiende eeuw vonden diverse restauraties plaats die het kasteel terug naar de gotiek brachten, al kon de restauratie die tussen 1887–1897 was uitgevoerd wel rekenen op de nodige negatieve kritiek. Het huidige uiterlijk van Karlstein dateert uit deze periode. Sinds 1964 is Karlstein een nationaal cultuurmonument. Dit kasteel is een van de meest bezochte monumenten van Tsjechië. In 2024 bezochten bijna 147.000 mensen Karlstein.

Karlstein bestaat uit vier verschillende kwartieren: het hof van de burggraaf, het keizerlijk paleis, de Mariatoren en de Grote Toren, die bijna 37 meter hoog is. De kunstcollectie van de Mariakapel behoort tot de hoogtepunten van de middeleeuwse kunst.

Tekst overgenomen uit “Kasteel Karlstein” op Wikipedia, CC BY-SA 4.0.

Meer uit de Engelstalige Wikipedia

Karlštejn Castle ligt in de marktstad Karlštejn, in de regio Midden-Bohemen. Het bevindt zich op een heuvel met uitzicht op de rivier de Berounka en de marktstad zelf, ongeveer 30 km ten zuidwesten van de hoofdstad Praag.

Karlštejn is een van de populairste kastelen van Tsjechië. In 2019 was het met meer dan 200.000 bezoekers het op vier na meest bezochte kasteel.

De bouw van Karlštejn Castle, gesticht in 1348, stond onder leiding van de latere Karlštejn-burggraaf Vitus van Bítov, maar er zijn geen gegevens over de bouwmeester zelf. Sommige historici hebben gespeculeerd dat Matthias van Arras als architect zou kunnen worden aangewezen, maar hij overleed in 1352. Keizer Karel IV van het Heilige Roomse Rijk hield persoonlijk toezicht op de bouwwerkzaamheden en de inrichting van het interieur. Het project werd bijna twintig jaar later, in 1365, voltooid, toen het "hart" van de schatkamer – de Kapel van het Heilig Kruis, gelegen in de grote toren – werd ingewijd.

Na het uitbreken van de Hussietenoorlogen werden de keizerlijke rijksinsignes van het Heilige Roomse Rijk in 1421 geëvacueerd en via Hongarije naar Neurenberg gebracht. In 1422, tijdens het beleg van het kasteel, zetten Hussitische aanvallers biologische oorlogsvoering in toen prins Sigismund Korybut katapulten gebruikte om dode (maar niet met de pest besmette) lichamen en 2.000 karrenvrachten mest over de muren te werpen, waarmee zij er kennelijk in slaagden infectie onder de verdedigers te verspreiden.

Later werden de Boheemse kroonjuwelen naar het kasteel teruggebracht en daar bijna twee eeuwen bewaard. Het kasteel onderging verschillende verbouwingen: in laatgotische stijl na 1480 en in renaissancestijl in het laatste kwart van de 16e eeuw. In 1487 raakte de grote toren beschadigd door brand, en in de loop van de 16e eeuw vonden er verscheidene verbouwingen plaats. Tijdens de Dertigjarige Oorlog werden in 1619 de kroningsjuwelen en het archief naar Praag gebracht, en in 1620 werd het kasteel overgedragen aan Ferdinand II, keizer van het Heilige Roomse Rijk. Nadat het in 1648 door de Zweden was veroverd, raakte het in verval.

Machinaal vertaald uit “Karlštejn” op de Engelstalige Wikipedia, CC BY-SA 4.0.

Kasteel Karlstein staat op plaats 146 van 8.134 in de bekendheidsranglijst van deze atlas en op plaats 4 van de 203 die de atlas in Tsjechië in kaart brengt. Gebouwd in 1348, en daarmee ouder dan 59% van de gedateerde bouwwerken in de atlas — een van de 604 bouwwerken in de atlas die uit de 14e eeuw stammen. De Wikipedia-artikelen erover werden de afgelopen 60 dagen 16.146 keer geopend, meer dan 96% van de atlas. Volgens Wikidata telde het monument in 2022 zo’n 160.000 bezoekers. Binnen 25 km staan nog 21 andere bouwwerken uit de atlas. De dichtstbijzijnde dagtripgids is Praag, 23 km verderop. Dit is een van de 159 bouwwerken op de regiokaart Bohemen. Zie hoe dat zich verhoudt in de kastelenstatistiek.

Bekijk op de interactieve kastelenkaart →

Lees het volledige verhaal op Wikipedia ↗