Aleksandrejon

Aleksandrejon – jedna z fortec Heroda Wielkiego usytuowana nad Jordanem, między Judeą a Samarią, 5 km na zachód od ujścia rzeki Jabbok.

Wznosząca się na wysokości ponad 600 m ponad Doliną Jordanu twierdza została wzniesiona przez Aleksandra Janneusza. Zdobyli ją i zniszczyli Rzymianie w 63 p.n.e. Twierdzę odbudował najmłodszy brat Heroda Wielkiego Feroras. W 30 p.n.e. na Aleksandrejonie przebywały żona Heroda Mariamme wraz ze swą matką Aleksandrą. Miały zostać zabite, w wypadku niepowodzenia Heroda w rozmowie z Oktawianem Augustem. Miało to zapobiec odrodzeniu się dynastii hasmonejskiej w Palestynie. Na wzgórzu, na którym wzniesiono fortecę, pochowani zostali: Mariamme, jej matka Aleksandra oraz dwaj synowie Heroda – Aleksander i Arystobul.

Palestynolodzy upatrują obecnie pozostałości twierdzy w lokalizacji noszącej nazwę Karn Sartabe na północ od Jerycha. Bibliści widzą w niej również ruiny biblijnego Sartan.

Tekst pochodzi z artykułu „Aleksandrejon” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Więcej z angielskiej Wikipedii

Twierdza zwana po grecku "Aleksandreion", uproszczona do "Aleksandrion" (i zlatynizowana jako "Aleksandrium"), jest wspominana przez Józefa Flawiusza w jego "Dawnych dziejach Izraela". W Misznie i Talmudzie wymieniana jest jako "Sartaba", a obecnie po arabsku nazywana jest "Qarn Sartabe" (dosł. "Róg Sartaby").

Aleksandrium zostało wzniesione przez Hasmoneuszy w pobliżu granicy z Samarią, by pomieścić garnizon wojskowy, a także strzec więźniów politycznych. Jest ono wspominane później podczas podboju Judei przez Pompejusza Wielkiego jako twierdza Arystobula II: "...gdy mijał Pellę i Scytopolis, dotarł do Koreai, będącej pierwszym wejściem do Judei przy przekraczaniu śródlądowych krain, gdzie dotarł do niezwykle pięknej twierdzy zbudowanej na szczycie góry zwanej Aleksandrium, dokąd uciekł Arystobul".

Aleksandreion został odbudowany przez Heroda Wielkiego, który powierzył to zadanie swemu bratu Ferorasowi. Herod nadał mu charakter pałacowej twierdzy pustynnej, podobnej do tych, które zbudował lub przebudował w Masadzie, Herodionie i Macherusie. Herod używał twierdzy jako więzienia dla swoich przeciwników politycznych, przetrzymując tam w 30 r. p.n.e. swoją drugą żonę Mariamme oraz jej matkę Aleksandrę. Był to również miejsce pochówku Aleksandra, syna Heroda, oraz Arystobula, dwóch jego synów, których Herod kazał stracić w Sebaste w 7 r. p.n.e.

Aleksandrium zostało ostatecznie zrównane z ziemią przez Wespazjana lub Tytusa podczas wielkiego powstania.

Wykopaliska prowadzone na tym stanowisku w latach 80. XX wieku przez archeologa Jorama Cafrira odkryły pozostałości z okresu hasmonejskiego, w tym fragmenty kolumn i głowic. W wykopaliskach prowadzonych w 2025 roku pod kierunkiem archeologa Dvira Raviva zidentyfikowano pięć faz budowy na wschodnim zboczu. Dwie pierwsze pochodzą z okresu hasmonejskiego i obejmują budynek, którego ściany i podłoga pokryte były białym tynkiem, mykwę (łaźnię rytualną) oraz fragmenty budowli kolumnowej zdobionej w stylu doryckim.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Alexandrium” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Aleksandrejon zajmuje 1706. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 9. wśród 10 obiektów na Terytoriach Palestyńskich. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 2211 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 69% obiektów atlasu. W promieniu 25 km stoi 1 innych obiektów atlasu. Najbliższy przewodnik na jednodniowy wypad to Nablus, 23 km stąd. Jest jednym z 113 obiektów na mapie regionalnej „Lewant”. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Terytoria Palestyńskie.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗