Zamek w Baranowie Sandomierskim

Zamek w Baranowie Sandomierskim – późnorenesansowy zamek w Baranowie Sandomierskim, ze względu na podobieństwa zwany Małym Wawelem. Siedziba rodu Leszczyńskich została zbudowana według projektu Santi Gucciego w latach 1591–1606.

Tekst pochodzi z artykułu „Zamek w Baranowie Sandomierskim” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Więcej z angielskiej Wikipedii

Zamek zbudowano w latach około 1591–1606 w stylu polskiego manieryzmu, z bogato zdobionymi attykami, wieżami bocznymi i arkadowym dziedzińcem, dla Andrzeja i Rafała Leszczyńskich (1526–1592) herbu Wieniawa. Uważa się, że jest to dzieło słynnego włoskiego architekta Santiego Gucciego, nadwornego artysty króla Stefana Batorego. Około 1620 roku zamek otoczono fortyfikacjami bastionowymi, a w 1625 roku jego komnaty ozdobiono wczesnobarokowymi dekoracjami wykonanymi przez wybitnego stiukatora Giovanniego Battistę Falconiego.

Pod koniec XVII wieku zamek trafił w posiadanie rodu Lubomirskich w wyniku małżeństwa. Książę Józef Karol Lubomirski poślubił jego właścicielkę, księżnę Teofilę Ludwikę Zasławską, w 1683 roku i przebudował jej główną rezydencję, zlecając to nadwornemu holendersko-polskiemu architektowi Tylmanowi van Gameren (Tylmanowi Gamerskiemu) z dworu Jana III Sobieskiego, który przekształcił zamek, dodał galerię skrzydła zachodniego i ozdobił wnętrza obfitymi późnobarokowymi dekoracjami stiukowymi. Galeria mieściła ich kolekcję sztuki. Co znamienne, niemal dwa wieki później wszystkie dzieła sztuki uległy zniszczeniu w wielkich pożarach, najpierw w 1848 roku (wraz z całą biblioteką) za czasów rodu Krasickich, a ostatecznie w 1898 roku za czasów Dolańskich.

Zamek w Baranowie Sandomierskim przechodził kolejno w posiadanie rodów: Wiśniowieckich, Sanguszków, Lubomirskich, Małachowskich, Potockich i Krasickich. W 1867 roku nabył go Feliks Dolański. Budowlę odrestaurował kolejny właściciel, Stanisław Dolański, po pożarze w 1898 roku. Pod kierunkiem krakowskiego architekta Tadeusza Stryjeńskiego wprowadzono pewne zmiany w układzie budynku. Podczas tej przebudowy jedną z komnat na parterze zaadaptowano na kaplicę i ozdobiono w stylu secesyjnym. Głównymi elementami wnętrza były witraże Józefa Mehoffera oraz ołtarz z obrazem Jacka Malczewskiego „Matka Boska Niepokalanie Poczęta”.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Baranów Sandomierski Castle” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Zamek w Baranowie Sandomierskim zajmuje 1798. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 61. wśród 374 obiektów w Polsce. Data powstania — 1606, wcześniejsza niż u 32% datowanych obiektów atlasu — jeden z 626 obiektów atlasu powstałych w XVII wieku. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 2418 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 71% obiektów atlasu. W promieniu 25 km stoi 3 innych obiektów atlasu. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Polska.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗