Pałac Tarnowskich w Tarnobrzegu

Pałac Tarnowskich, właśc. Zamek Tarnowskich w Dzikowie (obecnie dzielnica Tarnobrzega), Zamek Dzikowski – zespół rezydencjonalny starszej linii rodziny Tarnowskich herbu Leliwa, będący ich główną siedzibą od 1834 roku. W 2 połowie XVIII wieku zamek przebudowano na barokowy pałac, przekształcony w 1834 w stylu neogotyckim i 1931 roku w stylu wczesnego baroku.

Tekst pochodzi z artykułu „Pałac Tarnowskich w Tarnobrzegu” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Więcej z angielskiej Wikipedii

Budowę zamku rozpoczęto w XV wieku jako ufortyfikowaną rezydencję. W XVII i XVIII wieku przejęła go i przebudowała rodzina Tarnowskich. Zamek był miejscem konfederacji dzikowskiej z 5 listopada 1734 roku, prowadzonej przez Adama Tarłę, starostę jasielskiego, zorganizowanej w celu przywrócenia Stanisława Leszczyńskiego na tron polski po śmierci Augusta II Mocnego. Leszczyński zrezygnował jednak z dowodzenia konfederacją, nie wierząc w jej powodzenie wobec przewagi wojsk saskich i rosyjskich. Ograniczył się jedynie do wzywania o wsparcie Francji, Szwecji, Turcji i Prus, ale ostatecznie żadnego nie otrzymał. W rezultacie Leszczyński zgodził się abdykować 26 stycznia 1736 roku i w dowód wdzięczności otrzymał dożywotnie prawo do używania tytułu królewskiego. Konfederacja dzikowska zakończyła się niepowodzeniem. W 1830 roku zamek przebudowano w stylu neogotyckim według projektu Franciszka Marii Lanciego.

Z biegiem lat rodzina Tarnowskich zgromadziła w zamku imponującą kolekcję sztuki. W XIX wieku znajdowało się tam 250 obrazów, między innymi Tycjana, Rubensa, Rembrandta, Jacka Malczewskiego i Jana Matejki. Oprócz obrazów znajdowały się tam również cenne druki, w tym najstarszy egzemplarz Kroniki polskiej Galla Anonima, rękopis Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, pierwszy egzemplarz Bogurodzicy, oryginalne Kroniki Wincentego Kadłubka oraz statuty wiślickie. Jeździec polski Rembrandta, znany również jako Lisowczyk, jeden z najcenniejszych obrazów w Polsce, znaleziono w zbiorach Tarnowskich w Dzikowie. W 1910 roku Zdzisław Tarnowski sprzedał go Henry'emu Frickowi, wywożąc go do Nowego Jorku, mimo publicznych protestów.

Obecnie eksponowany jest w Frick Collection. Podczas wojny bezcenne skarby kultury narodowej i europejskiej pozostawiono starannie ukryte w Dzikowie, a także zdeponowano w Muzeum Narodowym w Warszawie i w Ossolineum we Lwowie. Później rozmaite instytucje państwowe je przejęły, np. znajdują się w zamku w Łańcucie, blisko 500 eksponatów pozostaje wokół Dzikowa, a w Muzeum w Rzeszowie znajduje się ich ponad 80.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Dzików Castle” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Pałac Tarnowskich w Tarnobrzegu zajmuje 4077. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 149. wśród 374 obiektów w Polsce. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 1114 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 51% obiektów atlasu. W promieniu 25 km stoi 3 innych obiektów atlasu. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Polska.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗