Twierdza
Mangup
Ukraina · III wiek
- Rozpoznawalność
- Znaczący · 10. w kraju
- Powstanie
- ok. 300
- Status ochrony
- cultural heritage site in Ukraine
- Położenie
- Autonomiczna Republika Krymu
- Współrzędne
- 44.59306°, 33.80139°
- Otwarte dane
- Wikidata Q988400
- Linki
- Wikimedia Commons

Opis
Mangup (ukr. Мангуп, krm. Mangup, ros. Мангуп) – średniowieczne miasto-twierdza w zachodniej części Krymu na Ukrainie w pobliżu Bakczysaraju.
Było największym skalnym miastem Krymu, zajmowało 90 ha powierzchni. Zbudowano je na płaskowyżu, z trzech stron ograniczonym urwiskami o wysokości 70 m, a z czwartej strony trzema głębokimi wąwozami. Leży na wysokości 584 m n.p.m.
W początkowym okresie Mangup nazywano Doros, a w XIV - XV w. - Teodoro.
Założone pod koniec VI w. n.e. jako twierdza Cesarstwa Bizantyjskiego, na miejscu istniejących od III w. n.e. nieufortyfikowanych wsi. Wtedy też zbudowano dużą bazylikę. W latach 80. VII w. n.e. zajęte przez Chazarów, którzy stracili miasto na rzecz Bizantyjczyków w połowie IX w. Od końca X w aż do połowy XIV w. miasto mocno podupadło i nie odgrywało większej roli. W połowie XIV w. stało się stolicą państewka Teodoro i zaczyna się jego bujny rozwój, przejawiający się m.in. powstaniem dużej ilości budowli reprezentacyjnych i wojskowych. Po zdobyciu i złupieniu miasta pod koniec XIV w. przez wojska Timura miasto zostaje szybko odbudowane w latach 20.
XV w., powstaje wtedy drugi mur obronny, a cytadela, bazylika, pałac władców Teodoro zostają odnowione i powiększone. Zdobyte przez Turków w 1475 i przekształcone w turecką twierdzę, stopniowo podupada. Pod koniec XVI wieku Mangup opuszczają prawosławni chrześcijanie i pozostaje tylko turecka załoga i duża społeczność Karaimów. W 1792 miasto zostaje opuszczone przez Karaimów, w związku z likwidacją garnizonu tureckiego i od tej pory pozostaje w ruinie. Głównymi zabytkami Mangupu są:
mur obronny z VI w. n.e., wielokrotnie przebudowywany i rozbudowywany ruiny największej w górskim Krymie bazyliki chrześcijańskiej, zbudowanej w VI w. n.e., istniejącej do XVI w. ruiny pałacu władców państwa Teodoro z XV w. n.e. ruiny cytadeli zbudowanej w XIV-XV w. klasztor skalny z XV w. cmentarz karaimski z XV - XVIII w.
Tekst pochodzi z artykułu „Mangup” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.
W rankingach
Mangup zajmuje 465. miejsce na 9902 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 10. wśród 198 obiektów na Ukrainie. Data powstania: ok. 300, wcześniejsza niż u 97% datowanych obiektów atlasu, jeden z 29 obiektów atlasu powstałych w III wieku. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 6609 razy w ciągu ostatnich 60 dni, więcej niż 91% obiektów atlasu. W promieniu 25 km stoi 23 innych obiektów atlasu. Najbliższy przewodnik na jednodniowy wypad to Sewastopol, 22 km stąd. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Ukraina.
Zamki w pobliżu
- Eski-Kermen
5 km · Ukraina - Twierdza Siujreńska
5 km · Ukraina - Kyz-Kule
6 km · Ukraina - Sardzhik
10 km · Ukraina
Inne zamki na Ukrainie
- Twierdza św. Elżbiety (Kropywnycki)
Ukraina · XVIII wiek - Pałac Woroncowa w Ałupce
Ukraina · XIX wiek - Twierdza Jenikale
Ukraina · XVII wiek - Zamek Podhorecki
Ukraina · XVII wiek