Ostrý Kameň

Ostrý Kameň (Ostríž, Ostriežsky hrad, Ostriež, Elesko, węg. Éleskö, niem. Scharfenstein) – ruiny słowackiego zamku, położonego w Małych Karpatach, na wysokości 576 metrów n.p.m., w pobliżu wsi Buková, w powiecie Trnawa.

Zamek powstał w XIII wieku na granicach Królestwa Węgier w celu obrony Czeskiej Drogi. Jego nazwa nawiązuje do skały, na której go wybudowano. Gotycka twierdza składała z pałacu oraz wieży. Na początku był majątkiem królewskim, następnie przekazano go rodom szlacheckim – m.in. Thurzo i Forgáč, a od XV wieku feudałom ze Svätego Jura i Pezinoka. Wtedy też rozbudowano zamek w kierunku północno-zachodnim: powstało podgrodzie z piekarnią, budynki gospodarcze zostały podpiwniczone, urządzono też kaplicę. Prawdopodobnie z wieży widać było także sąsiednie zamki na grzbietach gór, m.in. Plavecký hrad.

W 1704 roku, w czasie powstania Rakoczego, rozegrała się w pobliżu bitwa, przy której prawdopodobnie został uszkodzony i zamek. Jednocześnie Czeska Droga zmieniła swój przebieg (biegła przez dzisiejszą Bratysławę) i warownia utraciła swoją funkcję.

Z końcem XVIII wieku zamek i okoliczne włości uzyskał ród Pálffy – od tego czasu opuszczony zamek niszczał coraz bardziej i z biegiem czasu zostały z niego tylko ruiny. Dzisiaj można oglądać częściowo zachowane fragmenty murów budynków mieszkalnych i gospodarczych, a także baszt, głównie z okresu gotyckiego. Późniejsze dobudówki są mało widoczne, głównie z powodu porastającej górę roślinności. Obok ruin biegnie Szlak Generała Štefánika.

Tekst pochodzi z artykułu „Ostrý Kameň” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Więcej z angielskiej Wikipedii

Zamek po raz pierwszy wzmiankowano w 1273 roku. Choć początki zamku Ostrý Kameň nie są jasne, przyjmuje się, że zbudowano go w XIII wieku. Celem budowy tego królewskiego fortu granicznego na zachodniej granicy Królestwa Węgier była ochrona ważnego szlaku handlowego łączącego Budę z Pragą w średniowieczu, tzw. Drogi Czeskiej. Ten szlak handlowy pokonywał przeszkodę, jaką stanowiły Małe Karpaty, przez obniżenie doliny Bukovská Brázda, położone bezpośrednio pod zamkiem.

Pierwotnie własność królewska, zamek przeszedł na własność prywatną w 1366 roku, gdy trafił w ręce węgierskich rodów feudalnych. W 1394 roku właścicielem zamku Ostrý Kameň został Stibor ze Stiboricz. Po wygaśnięciu jego rodu szlacheckiego zamek przechodził przez kolejnych, różnych właścicieli. Na przełomie XV i XVI wieku zamek stał się dziedziczną własnością braci Imre Czobora i Mártona Czobora. W tym czasie zamek nie służył już jako fort strażniczy, lecz raczej jako ośrodek gospodarczy i obronny znacznie większego majątku. Wiosną 1539 roku zmarł syn Imricha, Gáspár Czobor, pozostawiając żonę z pięciorgiem dzieci oraz znaczny dług wobec magnackich rodów Bakiczów i Révayów.

Między trzema rodzinami wybuchł spór o własność zamku, skomplikowany dodatkowo przez małżeństwa między różnymi rodami oraz inwestycje rodziny Bakiczów w renowację i wykończenie zamku. Proces mający rozstrzygnąć spór zakończył się dopiero w 1554 roku, po bezpośredniej interwencji cesarza Karola V. Cztery lata później trzy rodziny podzieliły majątek między siebie: połowa Ostrý Kameň pozostała przy rodzinie Czoborów, a druga połowa przypadła rodzinom Bakiczów i Révayów.

Majątek Ostrý Kameň ostatecznie podzielono pod koniec XVIII wieku wskutek kolejnych małżeństw, sporów i innych transakcji. W końcu stał się własnością rodu Pálffych, który przeniósł siedzibę majątku do Morvaszentjános. Ponieważ nikt nie był zainteresowany odbudową zamku, uszkodzonego już podczas powstania Rakoczego, zamek zaczął stopniowo popadać w ruinę.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Ostrý Kameň Castle” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Ostrý Kameň zajmuje 5046. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 73. wśród 140 obiektów na Słowacji. Data powstania — ok. 1300, wcześniejsza niż u 63% datowanych obiektów atlasu — jeden z 861 obiektów atlasu powstałych w XIII wieku. W promieniu 25 km stoi 7 innych obiektów atlasu. Najbliższy przewodnik na jednodniowy wypad to Trnava, 22 km stąd. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Słowacja.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗