Pałac Sándora

Pałac Sándora (czytaj: Szandora; węg. Sándor-palota) – budynek w Budapeszcie w dzielnicy zamkowej przy placu Szent György tér; przebiega pod nim tunel pod Wzgórzem Zamkowym. Wybudowany w latach 1803–1806 w stylu klasycystycznym.

Pierwotnie był siedzibą rodziny Sándorów. W 1867, zgodnie z propozycją premiera Gyuli Andrássy’ego, państwo węgierskie najpierw wynajęło, a następnie ostatecznie kupiło go na rezydencję premiera. W latach 1867–1945 (z krótkimi przerwami) służył jako rezydencja premiera Węgier, a często był też miejscem posiedzeń rządu. W czasie II wojny światowej został prawie całkowicie zniszczony, potem przez dłuższy czas używany był jako magazyn muzealny. Fasadę wyremontowano dopiero w latach 1989–1990, a kompletnej restauracji dokonano między 2000 a 2002. Wygląd zewnętrzny odpowiada pierwotnemu stanowi z 1806, a umeblowanie odzwierciedla stan z okresu międzywojennego. Od 2003 stanowi rezydencję prezydenta Republiki Węgierskiej i jednocześnie siedzibę Urzędu Prezydenta Republiki.

Tekst pochodzi z artykułu „Pałac Sándora” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Więcej z angielskiej Wikipedii

Pałac Sándora jest 37. co do wielkości pałacem na terenie dzisiejszych Węgier.

Budowę pierwotnego pałacu w stylu klasycystycznym rozpoczęto około 1803 roku, a ukończono około 1806. Zlecił ją hrabia Wincenty Sándor, którego imieniem został nazwany. Hrabia Wincenty Sándor był filozofem i arystokratą w Cesarstwie Austriackim. Jego syn, hrabia Móric Sándor de Szlavnicza (1805–1878), był bardziej znany w Budapeszcie i Wiedniu, dzięki sławie zdobytej w akrobatycznych pojedynkach konnych.

Pałac należał następnie do arcyksięcia Albrechta, cesarskiego namiestnika Węgier, aż do nieudanej rewolucji węgierskiej 1848 roku. Potem pałac i przylegające do niego budynki od strony placu wynajmowano na biura rządowe.

Premierzy Najznamienitszym lokatorem był premier Węgier Gyula Andrássy, który w 1867 roku wydzierżawił go dla rządu węgierskiego od rodziny Pallavicini. Później uzyskał on własność pałacu w wyniku zamiany nieruchomości.

Andrássy odnowił budynek, który wymagał wówczas poważnego remontu, z pomocą architekta Miklósa Ybla. Odrestaurował parter i wykorzystywał go jako biura, podczas gdy pierwsze piętro stało się jego rezydencją.

W sumie w pałacu mieszkało dziewiętnastu węgierskich premierów, z których każdy dostosowywał budynek do własnych upodobań.

Po upadku Węgierskiej Republiki Rad w 1919 roku pałac Sándora nadal służył jako rezydencja premiera aż do II wojny światowej. W 1941 roku, w czasie wojny, pogrążony w rozpaczy Pál Teleki popełnił w pałacu samobójstwo.

Niespełna cztery lata później samoloty alianckie zbombardowały pałac Sándora, pozostawiając budynek w ruinie. Wszystko, co miało jakąkolwiek wartość, zostało zagrabione jako łup wojenny. Choć ruiny nie padły ofiarą buldożera, pałac pozostawał zaniedbany aż do rewolucji 1989 roku.

Po zmianie systemu politycznego na Węgrzech w 1989 roku, dzięki oddanemu zespołowi konserwatorów, nad ruinami wzniesiono dach i wsparto mury. Z biegiem lat pałac Sándora stopniowo przywracano do dawnej świetności, a jego wnętrza odnowiono w 2002 roku.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Sándor Palace” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Pałac Sándora zajmuje 393. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 4. wśród 135 obiektów na Węgrzech. Data powstania — 1806, wcześniejsza niż u 12% datowanych obiektów atlasu — jeden z 607 obiektów atlasu powstałych w XIX wieku. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 9317 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 92% obiektów atlasu. W promieniu 25 km stoi 18 innych obiektów atlasu. Najbliższy przewodnik na jednodniowy wypad to Budapeszt, 1 km stąd. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Węgry.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗