Zamek krzyżacki w Toruniu

Zamek krzyżacki w Toruniu – najwcześniejszy zamek krzyżacki na ziemi chełmińskiej, zbudowany na planie podkowy, prezentuje wcześniejszą formę rozwoju zamków krzyżackich, jeszcze przed ustaleniem się typowego zamku konwentualnego w postaci regularnego czworoboku.

Tekst pochodzi z artykułu „Zamek krzyżacki w Toruniu” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Więcej z angielskiej Wikipedii

Zamek w Toruniu był jednym z pierwszych zamków wzniesionych przez zakon na terytorium nadanym mu w lenno przez księcia mazowieckiego Konrada I. Budowa rozpoczęła się w połowie XIII wieku i trwała około stu lat. Był to pierwszy zamek krzyżacki na ziemi chełmińskiej. Nowe miasto Toruń rozrastało się wraz z krzyżackimi fortyfikacjami, które je chroniły. Historyczna wartość zamku wynika z faktu, że stanowił on bazę dla krzyżaków, gdy rozpoczynali swą pierwszą misję kolonizacji pogańskich Starych Prusów, a następnie tworzenia państwa krzyżackiego. Pierwszą znaną funkcją zamku była rezydencja komtura krzyżackiego.

Do dziś zachowała się niewielka część zamku, gdyż był on w kolejnych stuleciach wielokrotnie burzony, w tym w dużej mierze podczas buntu miasta w 1454 roku. Miasto zbuntowało się 4 lutego, a kilka dni później niewielki garnizon krzyżacki wynegocjował kapitulację; pozwolono im opuścić zamek i miasto. Wkrótce potem, 8 lutego, zamek splądrowano, a następnie rada miejska Torunia zdecydowała o jego zburzeniu, aby uniemożliwić krzyżakom ponowne zajęcie go. Wydarzenie to zapoczątkowało wojnę trzynastoletnią (1454–1466).

Zamek został częściowo przebadany archeologicznie, odbudowany i przekształcony w zabytek historyczny w 1966 roku, w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, z okazji 500. rocznicy drugiego pokoju toruńskiego.

W odróżnieniu od większości późniejszych zamków krzyżackich, nie był to czterokrzydłowy, prostokątny zamek konwentualny; zamiast tego miał tylko dwa skrzydła, ułożone w kształt zbliżony do podkowy.

Największą zachowaną do dziś częścią zamku jest wieża latrynowa (gdanisko). Wieża stoi nad strumieniem uchodzącym do pobliskiej Wisły.

Inną zachowaną częścią dawnego zamku są piwnice. Pozostałe części dawnego zamku pełnią dziś funkcję stałych wystaw. Ekspozycje stałe, mieszczące się głównie w sklepieniach pałacu, prezentowane są w aranżacjach takich jak zbrojownia, kuchnia, sypialnia, skryptorium i mennica.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Toruń Castle” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Zamek krzyżacki w Toruniu zajmuje 1746. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 57. wśród 374 obiektów w Polsce. Data powstania — ok. 1236, wcześniejsza niż u 74% datowanych obiektów atlasu — jeden z 861 obiektów atlasu powstałych w XIII wieku. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 3067 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 76% obiektów atlasu. W promieniu 25 km stoi 10 innych obiektów atlasu. Najbliższy przewodnik na jednodniowy wypad to Toruń, 1 km stąd. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Polska.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗