Pałac Gwiazd

Pałac Gwiazd lub Pałac Yıldız (tur. Yıldız Sarayı) – drugi co do wielkości pałac w Stambule w Turcji. Znajduje się nad Bosforem, w dzielnicy Beşiktaş, w gaju istniejącym tu od czasów Bizancjum. Pałac zajmuje powierzchnię 500 000 m². Obecnie jest podzielony na różne sekcje, w jednej z nich od 1994 istnieje muzeum.

Pałac składa się z wielu pawilonów, budowanych przez sułtanów w XIX w. Pierwszym budynkiem była Willa Merasim, zbudowana w 1880 przez architekta Sarkisa Balyana. Drugi pawilon powstał w 1889 roku, zaprojektowany przez Włocha Raimondo D'Aranco, trzeci wybudowano w 1898. Nazwa Yıldız pochodzi od nazwy pałacu, który sułtan Selim III kazał tu postawić dla swojej matki. Pałac główny powstał za panowania Abdülhamida II.

Główny budynek jest trzypiętrowy, podpiwniczony, podzielony na część oficjalną i prywatne apartamenty sułtana: harem i Selamlık. Pałac posiadał własne dwa meczety, hammam (łaźnię), teatr, warsztat stolarza i kuźnię w oddzielnych pawilonach. Między pawilonami poprowadzono aleje, oddzielono je bramami. Część północna obecnie należy do wojska, pozostałe do politechniki, miasta, Głównego Zarządu Pałaców oraz Instytutu Badań nad Historią Sztuki Islamskiej i Kultury. Parki, wiele starych pawilonów, w tym pracownia porcelany, są otwarte dla zwiedzania. Najbardziej znanym obiektem jest Pawilon Şale, obecnie muzeum. Przy wejściu do Pałacu Gwiazd znajduje się inny znany budynek – Pawilon Muayede – również muzeum. Obok niego znajduje się Pawilon Qt, służący w przeszłości gościom przybywającym z wizytą do sułtana.

Tekst pochodzi z artykułu „Pałac Gwiazd” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Więcej z angielskiej Wikipedii

Pałac Yıldız, którego nazwa oznacza „Pałac Gwiazdy”, zbudowano w 1880 roku i użytkował go sułtan osmański Abdülhamid II. Teren pałacu pierwotnie stanowiły naturalne tereny leśne, które za panowania sułtana Ahmeda I (panującego w latach 1603–1617) stały się posiadłością cesarską. Kolejni sułtani po Ahmedzie I chętnie spędzali tu czas wypoczynkowy, a sułtani Abdülmecid I i Abdülaziz wznieśli tu rezydencje. Pałac Yıldız zajmował rozległy obszar wzgórz i dolin. Stanowił przykład tradycyjnej architektury osmańskiej, składającej się z zespołu różnych budynków rozmieszczonych na jednym terenie.

Pierwszy pawilon zbudował sułtan Selim III w latach 1798–1808 dla swojej matki, Mihrişah Sultan. W latach 70. XIX wieku otoczenie pałaców stanowił szereg odosobnionych pawilonów w zalesionym otoczeniu.

Pod koniec XIX wieku sułtan Abdülhamid II opuścił Pałac Dolmabahçe, obawiając się ataku od strony morza na pałac położony nad brzegiem cieśniny Bosfor. Rozbudował Pałac Yıldız i polecił znanemu włoskiemu architektowi Raimondowi D'Aronco wznieść nowe budynki w kompleksie pałacowym. Gdy się tam przeniósł, pałac stał się czwartą siedzibą rządu osmańskiego (poprzednie to Eski Saray (Stary Pałac) w Edirne oraz pałace Topkapı i Dolmabahçe w Stambule.

Pałac stanowi zespół budynków, obejmujący apartamenty państwowe Büyük Mabeyn, Pawilon Şale, Pawilon Malta, Pawilon Çadır, Teatr i Operę Yıldız, Muzeum Pałacu Yıldız oraz Cesarską Fabrykę Porcelany. Ogrody Pałacu Yıldız są również popularnym miejscem publicznym wśród mieszkańców Stambułu. Most łączy Pałac Yıldız z Pałacem Çırağan nad Bosforem, prowadząc właśnie przez te ogrody.

Pałac Yıldız podzielony jest na trzy dziedzińce. Pierwszy dziedziniec był miejscem, z którego sułtan i jego dostojnicy sprawowali rządy, co ma sens, gdyż pałac pełnił funkcję czwartej siedziby rządu osmańskiego. Na tym dziedzińcu znajdują się biura urzędników rządowych, obszerna biblioteka sułtana Abdülhamida II oraz zbrojownia.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Yıldız Palace” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Pałac Gwiazd zajmuje 323. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 8. wśród 129 obiektów w Turcji. Data powstania — 1790, wcześniejsza niż u 14% datowanych obiektów atlasu — jeden z 556 obiektów atlasu powstałych w XVIII wieku. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 10 852 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 93% obiektów atlasu. W promieniu 25 km stoi 26 innych obiektów atlasu. Najbliższy przewodnik na jednodniowy wypad to Stambuł, 6 km stąd. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Turcja.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗