Gravensteen (Gent)

Het Gravensteen is erkend museum van een versterkte waterburcht, gelegen in de Oost-Vlaamse stad Gent met een vrijwel intact verdedigingssysteem. Het huidige kasteel in beheer van Historische Huizen Gent dateert uit 1180 en was de residentie van de graven van Vlaanderen tot 1353. Het werd oorspronkelijk nieuw slot ('novum castellum) genoemd. Het werd later herbestemd als rechtbank, gevangenis, muntdrukkerij en zelfs als katoenfabriek. Het werd in 1893-1903 gerestaureerd.

Het is nu een museum en vormt een belangrijke toeristische trekpleister in de stad. Van de burcht zijn het poortgebouw, de walmuur, de donjon, de grafelijke residentie en de paardenstallen toegankelijk voor bezoekers.

Tekst overgenomen uit “Gravensteen (Gent)” op Wikipedia, CC BY-SA 4.0.

Meer uit de Engelstalige Wikipedia

De oorsprong van het Gravensteen gaat terug tot de regering van Arnulf I (890–965) in het graafschap Vlaanderen. De plek, gelegen tussen twee armen van de Leie, werd rond het jaar 1000 voor het eerst versterkt, aanvankelijk in hout en later in steen. Dit werd al snel omgevormd tot een motteburcht, die rond 1176 afbrandde.

Het huidige kasteel dateert uit 1180 en werd gebouwd door Filips van de Elzas (1143–1191) op de plaats van de oudere versterking. Mogelijk werd hij daarbij geïnspireerd door kruisvaarderskastelen die hij tijdens de Tweede Kruistocht had gezien. Naast een beschermende citadel was het Gravensteen bedoeld om de Gentse burgers te intimideren, die het gezag van de graven vaak uitdaagden. Het omvat een grote centrale donjon, een woonvertrek en verschillende kleinere gebouwen. Deze worden omringd door een versterkte, ovale omwalling met 24 kleine échauguettes (uitkijktorentjes). Het heeft ook een aanzienlijke gracht, gevoed met water uit de Leie.

Van 1180 tot 1353 was het Gravensteen de residentie van de graven van Vlaanderen. Het besluit om te vertrekken werd genomen door Lodewijk van Male (1330–1384), die het hof verplaatste naar het nabijgelegen Hof ten Walle.

De poot van een wolf werd ooit aan de poort genageld en vormt het laatst bekende archeozoölogische bewijs van de wolf in Vlaanderen.

Nadat het opgehouden had de residentie van de graven van Vlaanderen te zijn, raakte het kasteel in verval. Het werd tot in de 18e eeuw gebruikt als rechtbank en gevangenis. Van 1353 tot 1491 was het de locatie van de Gentse munt. Er werden private gebouwen opgetrokken op en rond de middeleeuwse resten. Tijdens de industriële revolutie in de 19e eeuw werd Gent een belangrijk centrum voor textielproductie, en het Gravensteen werd omgebouwd tot katoenspinnerij. Op een gegeven moment stond het zelfs gepland voor sloop.

Delen van het kasteel werden geleidelijk opgekocht door de Stad Gent, die tussen 1893 en 1907 onder leiding van architect Joseph De Waele een grote restauratie in romantiserende gotische stijl begon.

Machinaal vertaald uit “Gravensteen” op de Engelstalige Wikipedia, CC BY-SA 4.0.

Het Gravensteen (Gent) staat op plaats 349 van 8.134 in de bekendheidsranglijst van deze atlas en op plaats 5 van de 92 die de atlas in België in kaart brengt. Gebouwd in 1180, en daarmee ouder dan 80% van de gedateerde bouwwerken in de atlas — een van de 564 bouwwerken in de atlas die uit de 12e eeuw stammen. De Wikipedia-artikelen erover werden de afgelopen 60 dagen 22.282 keer geopend, meer dan 97% van de atlas. Binnen 25 km staan nog 7 andere bouwwerken uit de atlas. De dichtstbijzijnde dagtripgids is Gent, 1 km verderop. Zie hoe dat zich verhoudt in de kastelenstatistiek.

Bekijk op de interactieve kastelenkaart →

Lees het volledige verhaal op Wikipedia ↗