Koporye

Koporje (ros. Копорье; fiń. Kaprio; szw. Koporje) to zabytkowa wieś (sioło) w obwodzie leningradzkim w Rosji, położona około 100 km na zachód od Petersburga i 12 km na południe od Zatoki Koporskiej Morza Bałtyckiego. Jej populacja w 2017 roku wynosiła 1603 osoby.

Pierwszą drewnianą twierdzę na wybrzeżu Zatoki Koporskiej zbudowali w zimie 1240 roku Krzyżacy, lecz już rok później zniszczył ją Aleksander Newski. Drugą twierdzę, kamienną, zbudował syn Aleksandra, Dymitr Aleksandrowicz, w 1280 roku. Rozgniewani niezależnością księcia nowogrodzianie zrównali twierdzę z ziemią dwa lata później.

Szwedzi wykorzystali brak twierdzy i zajęli brzegi rzeki Narwy. Nowogrodzianie musieli odbudować kamienną fortecę w 1297 roku. Koporje było najsilniejszą twierdzą w regionie i przetrwało liczne ataki podczas wojen szwedzko-nowogrodzkich. W XIV i XV wieku miasto kilkakrotnie przekazywano najemnym książętom zapraszanym przez nowogrodzian do obrony północnych ziem republiki. Choć miasto posiadało ważną twierdzę, rezydencje księcia i kilku mniejszych posiadaczy ziemskich oraz było centrum ważnego okręgu hutnictwa żelaza, pozostawało bardzo niewielkie – pod koniec XV wieku liczyło jedynie 18 gospodarstw domowych.

Po włączeniu Nowogrodu do Moskwy twierdzę wzmocniono i przebudowano tak, by wytrzymała ostrzał artyleryjski. Większość zachowanych budowli pochodzi z tego okresu. Wojska rosyjskie oddały Koporje podczas wojny inflanckiej, lecz odzyskały je na mocy traktatu w Tiawzino.

Podczas smuty Koporje zostało zaatakowane przez około 2000 Szwedów. Rosyjski garnizon musiał skapitulować. W 1656 roku Rosja bezskutecznie próbowała odzyskać wieś. Koporje pozostawało szwedzkie aż do 1703 roku, znane jako Koporje lub Caporie/Capurien, stanowiąc ważną część szwedzkiej Ingrii.

W miarę jak Zatoka Fińska stawała się coraz płytsza i cofała się na północ, miejsce to zaczęło tracić znaczenie morskie. W 1703 roku, podczas wielkiej wojny północnej, potężna armia rosyjska pod dowództwem Borysa Szeremietiewa odzyskała Koporje, bronione przez 80 żołnierzy szwedzkich pod komendą kapitana Wasilija Apolloffa. Ogromne wyrwy w murach po katastrofalnym ostrzale rosyjskiej artylerii można zobaczyć do dziś.

Mimo pewnych remontów przeprowadzonych w XIX wieku twierdza przetrwała w stanie ruiny. Dziś mieści się w niej muzeum.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Koporye” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Koporye zajmuje 627. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 30. wśród 145 obiektów w Rosji. Data powstania — 1237, wcześniejsza niż u 74% datowanych obiektów atlasu — jeden z 861 obiektów atlasu powstałych w XIII wieku. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 6093 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 87% obiektów atlasu. Najbliższy przewodnik na jednodniowy wypad to Petersburg, 77 km stąd. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Rosja.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗