Zamek w Lublinie

Zamek w Lublinie – zamek w Lublinie, pierwotnie zbudowany jako gród w XII wieku, wielokrotnie przebudowywany. W XVI w. był rezydencją królewską, w XVII w. zniszczony. W XIX w. odbudowany jako więzienie (1831–1954). Od 1957 r. siedziba Muzeum Narodowego w Lublinie.

Już w XII w. na wzgórzu znajdował się drewniano-ziemny gród będący siedzibą kasztelana. W 2. połowie XIII w. lub na początku XIV w. wewnątrz umocnień zbudowano murowany donżon (wieża mieszkalno-obronna). Częste najazdy Litwinów, Tatarów i Rusinów skłoniły w pierwszej połowie XIV w. Kazimierza Wielkiego do wybudowania murowanego zamku w miejsce drewniano-ziemnego grodu. W jego skład wchodziły: wieża, dom mieszkalny, brama, kaplica Trójcy Świętej, baszta Żydowska i mury obronne. W 1418 na zlecenie króla Władysława Jagiełły kościół będący jednocześnie kaplicą zamkową ozdobiono polichromią w stylu rusko-bizantyńskim. Od XIX wieku zamek pełnił funkcję więzienia.

Tekst pochodzi z artykułu „Zamek w Lublinie” w Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Więcej z angielskiej Wikipedii

Wzgórze, na którym stoi zamek, w XII wieku ufortyfikowano najpierw drewniano-ziemnym wałem. W pierwszej połowie XIII wieku wzniesiono kamienną wieżę stołpową. Przetrwała ona do dziś i jest najwyższym budynkiem zamku oraz najstarszą stojącą budowlą w mieście. W XIV wieku, za panowania Kazimierza III Wielkiego, zamek przebudowano, wznosząc kamienne mury. Prawdopodobnie w tym samym czasie zbudowano kaplicę Świętej Trójcy jako kaplicę królewską.

W pierwszych dziesięcioleciach XV wieku król Władysław II Jagiełło zlecił wykonanie zestawu fresków dla kaplicy. Ukończono je w 1418 roku i przetrwały do dziś. Autorem był Rusin, mistrz Andrzej, który podpisał swoje dzieło na jednej ze ścian. Ze względu na ich unikalny styl, łączący wpływy zachodnie i wschodnie prawosławne, są uznawane na arenie międzynarodowej za ważny zabytek historyczny.

Pod rządami dynastii Jagiellonów zamek cieszył się przychylnością królewską i częstymi pobytami członków rodziny królewskiej. Synowie króla Kazimierza IV Jagiellończyka byli wychowywani na zamku pod opieką Jana Długosza. W XVI wieku został przebudowany na wielką skalę, pod kierunkiem sprowadzonych z Krakowa włoskich mistrzów. Najważniejszym wydarzeniem w historii zamku było podpisanie w 1569 roku unii lubelskiej, aktu założycielskiego Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

W wyniku wojen XVII wieku (potopu szwedzkiego) zamek popadł w ruinę. Nienaruszone pozostały jedynie najstarsze części — stołp i kaplica. Po tym, jak Lublin znalazł się pod panowaniem rosyjskim wskutek ustaleń terytorialnych kongresu wiedeńskiego w 1815 roku, rząd Królestwa Kongresowego, z inicjatywy Stanisława Staszica, przeprowadził w latach 1826–1828 kompletną przebudowę zamku. Nowe budynki wzniesiono w angielskim stylu neogotyckim, całkowicie odmiennym od zastąpionych struktur, a ich nowym przeznaczeniem było więzienie kryminalne.

Tłumaczenie maszynowe artykułu „Lublin Castle” w angielskiej Wikipedii, CC BY-SA 4.0.

Zamek w Lublinie zajmuje 766. miejsce na 8134 w rankingu rozpoznawalności zamków tego atlasu i 19. wśród 374 obiektów w Polsce. Data powstania — ok. 1150, wcześniejsza niż u 81% datowanych obiektów atlasu — jeden z 564 obiektów atlasu powstałych w XII wieku. Artykuły o tym obiekcie w Wikipedii otwarto 5319 razy w ciągu ostatnich 60 dni — więcej niż 86% obiektów atlasu. Zobacz w statystykach zamków, jak wypada Polska.

Zobacz na interaktywnej mapie zamków →

Przeczytaj całą historię w Wikipedii ↗